در این مکتب منطق ، به طور کلی منطق دیالکتیک است و منطق دیالکتیک‌ ، این اصول را بر همه پدیده ها حاکم می‌داند : اصل تضاد ، نه به آن معنا که دیگران می‌گفتند ، بلکه به معنای خاص خودش ، یعنی این اصل که هر چیزی‌ نفی و ضد و انکار خود را در درون خودش دارد ، و به همین دلیل که در واقع‌ جنگ خود با خود را در درون خود دارد پویا است ، در حال حرکت است و ساکن نیست پس اصل دومش می‌شود اصل حرکت ، که حرکت هم ناشی از تضاد است ، آن هم تضادی که از درون خود پدیده سرچشمه می‌گیرد نه تضاد یک شی‌ بیرونی با پدیده حرکت منجر به یک سلسله تغییرات تدریجی می‌شود ، بلکه‌ حرکت یعنی تغییر تدریجی ، ولی هر تغییر تدریجی منتهی به یک تغییر دفعی‌ می‌شود ، به این معنا که هر تغییری در ابتدا جنبه کمی دارد ، یعنی افزایش‌ عددی و مقداری دارد ، یک مدتی که این افزایش عددی و مقداری ادامه پیدا کرد کم کم می‌رسد به مرحله ای که [ تغییر کیفی حاصل می‌شود ] به یک تعبیر ، تغییر تدریجی منتهی به تغییر دفعی می‌شود ، و به تعبیر دیگر تغییر کمی‌ همیشه منتهی به تغییر کیفی می‌شود مثال معروفی را هگل ذکر کرده است : اگر ما به آب حرارت بدهیم تدریجا گرم می‌شود ، از صفر درجه می‌آید به یک‌ درجه ، پنج درجه ، پنجاه درجه ، نود درجه ، همین طور تدریجا تغییر می‌کند ، ولی به صد درجه که می‌رسد ناگهان یک تغییر دفعی پیدا می‌شود و آن این‌ است که آب بخار می‌شود ، و به تعبیر دیگر تغییر کمی تبدیل به تغییر کیفی‌ می‌شود یعنی از صد درجه به بالا