فلسفه اخلاق - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٥
و هم به تعبیرات مختلف در کلمات امیرالمؤمنین علی علیه السلام آمده است که : « من عرف نفسه عرف ربه » [١] هر کس خود را بشناسد پروردگار خود را شناخته است یا نیست ولی این دستور هست مثلا امام صادق علیه السلام در حدیثی که در تحف العقول و بسیار مفصل است و جمله های بسیار حکیمانهای در آن هست و ظاهرا روایت عبدالله بن جندب است میفرماید : « انک قد جعلت طبیب نفسک [ و عرفت آیة الصحة ] و یبین لک الداء و دللت علی الدواء » [٢] ای انسان ! تو طبیب خویشتن قرار داده شده ای [ و نشانه سلامت به تو شناسانده شده است ] و دردها برای تو بیان شده است ، و به دواهای آن دردها هم رهنمایی شده ای غرض این جهت است که این تعبیر و شبیه این تعبیر در کلمات اکابر بشریت زیاد آمده است سقراط که در حدود دو هزار و پانصد سال پیش میزیسته ، سخن مهمی که از او باقی مانده همین است که " خودت را بشناس " مسئله خودشناسی چه اهمیت و ارزشی دارد و برای چه منظوری توصیه شده است ؟ برای دو منظور توصیه شده است یک منظور همان است که خودت را بشناس تا بتوانی خدا را بشناسی قبلا از گاندی معاصر خودمان جمله ای نقل کردم که گفت : من از مطالعه [ ( اپانیشادها " یعنی قدیمترین کتابهای مذهبی و عرفانی هند ، سه دستور فرا گرفتم و آنها دستور العمل من در زندگی شد یکی اینکه در جهان فقط یک شناسایی وجود دارد و آن شناسایی " خود " است دوم اینکه هر کس خود را شناخت خدا را شناخته است و جهان را . پس در اپانیشادهای
[١] غرر الحکم و در رالکلم ، فصل ٧٧ حدیث ٣٠١ با عبارت : من عرف
نفسه فقد عرف ربه » . [٢] تحف العقول ( با ترجمه ) ص . ٣١٦