بازو است . شجاعت قوت قلب است نه زور بازو ، نقطه مقابل جبن و تهور است ، یعنی نترس بودن و در عین حال بی احتیاط نبودن شجاعت هر کس به‌ آن اندازه است که روح مردانگی در روحش باشد « و عفته علی قدر غیرته » [١] این جمله خیلی عجیب است : پاکدامنی هر کس به اندازه غیرتش است‌ یعنی آدمهایی که عفت ندارند ، مردانی که بی عفتند ، بی غیرتند آدم بی‌ عفت که نسبت به ناموس دیگران عفت ندارد ، اگر خودش نسبت به ناموس‌ خودش غیرت می‌داشت محال بود که عفت نداشته باشد هر جا که شما آدم‌ ناپاک و بی عفتی پیدا کردید بدانید که حس غیرت نسبت به ناموس خودش‌ هم در او مرده است و لذا در جای دیگر می‌فرماید : « ما زنی غیور قط » [٢] هرگز یک آدم با غیرت زنا نمی‌کند هر که زنا کرده بی غیرت بوده و در واقع خودش هم چندان اهمیتی نمی‌داده که دیگری با ناموسش زنا بکند .
باز کلام ایشان است در همان نامه ای که به امام حسن نوشته اند : « لا تکن عبد غیرک و قد جعلک الله حرا » [٣] پسرم هرگز در دنیا بنده کسی‌ مباش زیرا خدا تو را آزاد آفریده است در اعلامیه حقوق بشر که فرانسویها منتشر کردند آن جمله طلائیش که این اعلامیه با آن شروع می‌شود این است : " خدا انسانها را آزاد آفریده است " امیرالمؤمنین در هزار و دویست‌ سال قبل از آنها فرمود : « لا تکن عبد غیرک و قد جعلک الله حرا » هرگز بنده کسی مباش زیرا خدای متعال تو را آزاد آفریده است .
حال کم کم به شرح و تفسیر اینها بپردازیم .

[١] نهج البلاغه فیض ، حکمت ٤٤ ، ص . ١١١٠ [٢] نهج البلاغه فیض ، حکمت ٢٩٧ ، ص . ١٢٣٢ [٣] نهج البلاغه فیض ، نامه ٣١ قسمت ٤٥ ، ص . ٩٢٩