اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢ - اهمّيّت اخلاق در روايات اسلامى

تكيه مى‌كنند، و ريشه همه اصلاحات اجتماعى و وسيله مبارزه با مفاسد و پديده‌هاى ناهنجار مى‌شمرند.

اكنون به روايات اسلامى باز مى‌گرديم و اهمّيّت اين مسأله را در روايات جستجو مى‌كنيم.

اهمّيّت اخلاق در روايات اسلامى‌

اين مسأله در احاديثى كه از شخص پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و همچنين از ساير پيشوايان معصوم عليهم السلام رسيده است با اهمّيّت فوق‌العاده‌اى تعقيب شده، كه به عنوان نمونه چند حديث پرمعناى زير را از نظر مى‌گذرانيم:

١- در حديث معروفى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«انَّما بُعِثْتُ لِاتَمِّمَ مَكارِمَ الْاخْلاقِ‌

؛ من تنها براى تكميل فضائل اخلاقى مبعوث شده‌ام.» [١]

و در تعبير ديگرى:

«انَّما بُعِثْتُ لِاتَمِّمَ حُسْنَ الْاخْلاقِ»

آمده است. [٢]

و در تعبير ديگرى:

«بُعِثْتُ بِمكارِمِ الاخلاقِ وَمحاسِنِها»

آمده است. [٣]

تعبير به «انّما» كه به اصطلاح براى حصر است نشان مى‌دهد كه تمام اهداف بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله در همين امر يعنى تكامل اخلاقى انسانها خلاصه مى‌شود.

٢- در حديث ديگرى از اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌خوانيم كه فرمود:

«لَوْ كُنَّا لانَرْجُو جَنَّةً وَلانَخْشى‌ نارَاً وَلاثَواباً وَلاعِقاباً لَكانَ يَنْبَغى لَنا انْ نُطالِبَ بِمَكارِمِ اْلَاخْلاقِ فَانَّها مِمَّا تَدُلُّ عَلى‌ سَبِيلِ النَّجاحِ‌

؛ اگر ما اميد و ايمانى به بهشت و ترس و وحشتى از دوزخ، و انتظار ثواب و عقابى نمى‌داشتيم، شايسته بود به سراغ فضائل اخلاقى برويم، چرا كه آنها راهنماى نجات و پيروزى و موفّقيّت هستند.» [٤]

اين حديث بخوبى نشان مى‌دهد كه فضائل اخلاقى نه تنها سبب نجات در قيامت‌

[١]. كنز العمّال، حديث ٥٢١٧٥ (جلد ٣، صفحه ١٦)

[٢]. همان مدرك، حديث ٥٢١٨

[٣]. بحار، جلد ٦٦، صفحه ٤٠٥

[٤]. مستدرك الوسائل، جلد ٢، صفحه ٢٨٣. (چاپ قديم)