٣- منافقان مى‌خواهند خدا را فريب دهند در حالى كه او آنها را فريب مى‌دهد و هنگامى كه به نماز بر مى‌خيزند با كسالت بر مى‌خيزند و در برابر مردم ريا مى‌كنند و خدا را جز اندكى ياد نمى‌نمايند.

٤- و آنها كسانى هستند كه اموال خود را براى نشان دادن به مردم انفاق مى‌كنند و ايمان به خدا و روز باز پسين ندارند (چرا كه شيطان رفيق و همنشين آنها است) و كسى كه شيطان قرين او باشد بد همنشين و قرينى دارد.

٥- و مانند كسانى نباشيد كه از روى هوا پرستى و غرور و خود نمائى در برابر مردم از سرزمين خود (به سوى ميدان بدر) بيرون آمدند و (مردم را) از راه خدا باز مى‌داشتند (و سرانجام شكست خوردند) و خداوند به آنچه عمل مى‌كنند احاطه (و آگاهى) دارد.

٦- پس واى بر نماز گزارانى كه، در نماز خود سهل انگارى مى‌كنند، همان كسانى كه ريا مى‌كنند، و ديگران را از وسائل ضرورى زندگى منع مى‌نمايند!

شرح و تفسير

در نخستين آيه، منّت گذاردن و آزار دادن و ريا كردن در يك رديف شمرده شده و همه آنها را موجب بطلان و نابودى صدقات (و اعمال نيك) معرفى مى‌كند بلكه تعبيراتى از اين آيه نشان مى‌دهد كه شخص ريا كار ايمان به خدا و روز آخرت ندارد؛ مى‌فرمايد:

«اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد انفاقهاى خود را با منّت و آزار باطل نكنيد!»

(يا ايُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لاتُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْاذى)

سپس اين گونه افراد را به كسى تشبيه مى‌كنند كه مال خود را براى نشان دادن به مردم انفاق مى‌نمايد و به خدا روز رستاخيز ايمان ندارد!

(كَالَّذى يُنْفِقُ مالَهُ رِئاءَ النَّاسِ وَ لايُؤْمِنُ بِاللّهِ وَ الْيَومِ الْاخِرِ)

در ذيل آيه، مثال بسيار گويا و پر معنائى براى اين گونه اشخاص زده و مى‌فرمايد:

«مثل (كار) او همچون قطعه سنگى است كه بر آن قشر نازكى از خاك باشد (و بذرهائى در آن افشانده شود) و رگبار باران بر آن فرود آيد (و همه خاكها و بذرها را با خود بشويد و با خود ببرد) و آن را صاف (و خالى از همه چيز رها سازد)!»

(فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوانٍ عَلَيْهِ تُرابٌ فَاصابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْداً)