اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٢ - رابطه اخلاق و تربيت خانوادگى در احاديث اسلامى
مىيابند و بعكس افراد شرور غالباً در خانوادههاى شرور و آلودهاند.
٢- در حديث ديگرى از همان حضرت مىخوانيم:
«عَلَيْكُمْ فى طَلَبِ الْحَوائِجِ بِشَرافِ النُّفُوسِ وَ ذَوِى الْاصوُلِ الطَيِّبَةِ فانَّها عِنْدَهُمْ اقْضى وَهِىَ لَدَيْهِمْ ازْكى؛
در طلب حوائج به سراغ مردم شريفالنّفس كه در خانوادههاى پاك و اصيل پرورش يافتهاند برويد، چرا كه نيازمنديها نزد آنها بهتر انجام مىشود و پاكيزهتر صورت مىگيرد!» [١]
٣- در عهد نامه مالك اشتر در توصيهاى كه على عليه السلام به مالك درباره انتخاب افسران لايق براى ارتش اسلام مىكند، چنين مىخوانيم:
«ثُمَّ الْصَقْ بِذَوى الْمُروُءاتِ وَالْاحْسابِ وَ اهْلِ الْبُيُوتاتِ الصالِحَةِ وَالسَّوابِقِ الْحَسَنَةِ ثُمَّ اهْلَ النَّجَدَةِ وَ الشُّجاعَةِ وَالسَّخاءِ وَ السَّماحَةِ فَانَّهُمْ جِماعٌ مِنَ الْكَرَمِ وَ شُعَبٌ مِنَ الْعُرْفِ؛
سپس پيوند خود را با شخصيّتهاى اصيل و خانوادههاى صالح و خوش سابقه برقرار ساز و پس از آن با مردمان شجاع و سخاوتمند و بزرگوار، چرا كه آنها كانون فضيلت و مركز نيكى هستند.» [٢]
٤- تأثير پدر و يا مادر آلوده در شخصيّت اخلاقى فرزندان تا آن اندازه است كه در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام آمده است:
«ايُّما امْرأَةٍ اطاعَتْ زَوْجَها وَ هوَ شارِبُ الْخَمْرِ، كانَ لَها مِنَ الْخَطايا بِعَدَدِ نُجُوُمِ السَّماءِ، وَ كُلُّ مَوْلوُدٍ يَلِدُ مِنْهُ فَهُوَ نَجسٌ؛
هر زنى اطاعت از همسرش كند در حالى كه او شراب نوشيده (و با او همبستر شود) به عدد ستارگان آسمان مرتكب گناه شده است و فرزندى كه از او متولّد مىشود آلوده خواهد بود!» [٣]
در روايات متعدد ديگرى نيز از قبول خواستگارى مرد شراب خوار و بد اخلاق و آلوده نهى شده است. [٤]
٥- تأثير تربيت پدر و مادر در فرزندان تا آن پايه است كه در حديث مشهور نبوى آمده است:
كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ حتّى يَكُونَ ابَواهُ هُما اللَّذانِ يُهَوِّدانِهِ وَ يُنَصِّرانِهِ؛
هر نوزادى بر فطرت پاك توحيد (و اسلام) متولّد مىشود مگر اين كه پدر و مادر او را به آئين يهود و نصرانيّت وارد كنند» [٥]
[١]. غررالحكم
[٢]. نهج البلاغه
[٣]. لئالى الاخبار
[٤]. وسائل الشّيعه، جلد ١٤، صحفه ٥٣- ٥٤
[٥]. تفسير مجمع البيان، ذيل آيه ٣٠، سوره روم