اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٩ - ٤- پشتوانه الهى

به اين ترتيب، ايمان به جهان ديگر سبب كارهاى اخلاقى مهمّى مانند باقى گذاشتن صدقات جاريه و آثار علمى مفيد، و فرزندان صالح مى‌شود، در حالى كه اين امور در مكتب سودپرستان مادّى هيچ كدام مفهوم درستى ندارد.

مرحوم شهيد «مطهّرى» در كتاب‌ «فلسفه اخلاق» خود، بعد از آن كه خودپرستى را به سه شاخه تقسيم مى‌كند (خودى خود، خودى خانواده و خودى ملّى) و همه اينها را نوعى خودپرستى كه تضاد با اخلاق دارد مى‌شمرد، سخنى از «گوستاولوبون» در كتاب معروفش‌ «تمدّن اسلام و عرب»، با تلخيص نقل مى‌كند كه براى تكميل اين بحث مفيد است.

او درباره اين كه چرا ملل مشرق زمين از تمدّن غرب آن طور كه بايد استقبال نمى‌كنند، عللى ذكر مى‌كند: نخست اين كه آنها آمادگى براى اين كار ندارند؛ دوم اين كه زندگى ما با وضع زندگى آنها متفاوت است، زندگى آنها ساده است و ما نيازهاى مصنوعى براى خود درست كرده‌ايم، سپس مى‌افزايد كه به نظر مى‌رسد ما اين را كتمان مى‌كنيم كه طرز رفتار ظالمانه‌اى كه ملل غرب نسبت به آنها روا داشته‌اند (عامل مهمّ ديگرى است).

پس از آن، اشاره به مظالمى كه غربيها در آمريكا، اقيانوسيه و چين و هند كرده‌اند مى‌كند، مخصوصاً روى داستان جنگ معروف به‌ «جنگ ترياك» تكيه مى‌كند كه انگليسيها براى اين كه به مردم چين مسلّط شوند تصميم گرفتند ترياك را بر آنها مسلّط كنند، تا قدرت مقاومت آنها درهم بشكند، چينى‌ها متوجّه شدند كه دشمن چه بلايى مى‌خواهد بر سر آنها بياورد، قيام كردند و خود را آماده دفاع نمودند، ولى سرانجام انگليسى‌ها با شليك گلوله‌هاى توپ بر آنها غالب شدند و ترياك را در ميان آنها رواج دادند، و طبق آمار هر سال ششصدهزار نفر (در آن زمان) به خاطر ترياك رهسپار ديار عدم مى‌شدند! [١]

آرى! هنگامى كه اخلاق از پشتوانه «ايمان و ارزشهاى معنوى» برخوردار نباشد هر جا

[١]. فلسفه اخلاق، ص ٢٨٣ (با كمى تلخيص)