درگاه الهى بپندارند كه اگر ما مقرّب درگاه او نبوديم، اين همه نعمت به ما نمى‌داد! و به اين ترتيب تمام ارزشهاى معنوى و اخلاقى را انكار مى‌كردند كه قرآن در آيه بعد از آن، اين منطق سست و واهى را درهم مى‌ريزد، و معيار قرب درگاه الهى را ايمان و عمل صالح مى‌داند.

نه تنها مشركان ثروتمند قريش كه همه ناز پروردگان و ثروت اندوزان مستكبر، همين موقف را در برابر پيامبران و مصلحان جوامع بشرى داشتند.

***

در پنجمين آيه، به چهره ديگرى از اين مسأله رو به رو مى‌شويم كه داستان‌ «قارون» ثروتمند مغرور و خودخواه بنى‌اسرائيل را بيان مى‌كند.

هنگامى كه آگاهان بنى‌اسرائيل به او نصيحت كردند كه «مال و ثروت عظيم خويش را ابزارى براى سعادت خود و جامعه‌اى كه در آن زندگى مى‌كنى قرار ده و آن گونه كه خدا به تو احسان كرده است به خلق خدا نيكى كن، و راه ظلم و فساد را نپوى كه خدا مفسدان را دوست ندارد!»

(وَابْتَغِ فيْما اتكَ اللَّهُ الدّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَصيْبَكَ مِنَ الدُّنْيا وَاحْسِنْ كَما احْسَنَ اللَّهُ الَيْكَ وَلاتَبْغِ الْفَسادَ فِى الْارْضِ انَّ اللَّهَ لايُحِبُّ الْمُفْسِدينَ)

او با غرور و تكبّر مخصوص به خود گفت: «اين ثروت عظيم را به وسيله علم و دانش (و لياقت و كار دانى‌ام) به دست آورده‌ام!»

(قالَ انَّما اوتيْتُهُ عَلَى عِلْمٍ عِنْدِى)

يعنى، نگوييد خدا به من داده است، بگوييد علم و لياقت و درايتم، به من داده است؛ و سرانجام همين كبر و غرور او را به وادى هولناك انكار آيات الهى و ادامه فساد و ظلم و همكارى با دشمنان حقّ و عدالت كشانيد، و در يك حادثه عجيب، او و تمام اموالش در كام زمين فرو رفت.

و باز در اينجا مشاهده مى‌كنيم كه چگونه رذائل اخلاقى مى‌تواند چهره اشخاص حتّى جامعه‌ها را دگرگون سازد و از رسيدن به خير و سعادت و نيكبختى باز دارد.

جالب اين كه در آيات قبل از آن مى‌خوانيم كه آگاهان بنى‌اسرائيل گفتند: «اين همه شادى نكن كه خدا شادى كنندگان را دوست نمى‌دارد!»

(اذْ قالَ لَهُ قَوْمُهُ لاتَفْرَحْ انَّ اللَّهَ لايُحِبُّ الْفَرِحيْنَ)