اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٧ - ٣- تأثير تربيت خانوادگى و وراثت در اخلاق

هستند، از نظر سازمان خلقت، حقّ حيات ندارند و بايد به عذاب الهى گرفتار شوند و از ميان بروند، اشاره به اين حقيقت است كه محيط جامعه، تربيت خانوادگى، و حتّى عامل وراثت مى‌تواند در اخلاق و عقيده مؤثّر باشد.

قابل توجّه اين كه نوح عليه السلام بطور قاطع مى‌گويد: تمام فرزندان آنها فاسد و كافر خواهند بود، چرا كه موج فساد در جامعه آنها به قدرى قوى بود كه نجات از آن، كار آسانى نبود؛ نه اين كه اين عوامل صد در صد جنبه جبرى داشته باشد و انسان را بى‌اختيار به سوى خود بكشاند. بعضى گفته‌اند آگاهى نوح بر اين نكته به خاطر وحى الهى بوده، كه به نوح فرمود: «انَّهُ لَنْ يُؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ الَّا مَنْ قَدْ آمَنَ؛ جز آنها كه (تاكنون) ايمان آورده‌اند، ديگر هيچ كس از قوم تو ايمان نخواهد آورد!» (سوره هود، آيه ٣٦)

ولى روشن است اين آيه، شامل نسل آينده آنها نمى‌شود، بنابراين بعيد نيست كه نسبت به نسل آينده بر اساس امور سه گانه‌اى كه گفته شد (محيط، تربيت خانوادگى و عامل وراثت) قضاوت كرده باشد.

در بعضى از روايات، آمده كه فاسدان قوم نوح هنگامى كه فرزند آنها به حدّ تميز مى‌رسيد، او را نزد نوح عليه السلام مى‌بردند، و به كودك مى‌گفتند اين پيرمرد را مى‌بينى، اين مرد دروغگويى است، از او بپرهيز، پدرم مرا اين چنين سفارش كرده (و تو نيز بايد فرزندت را به همين امر سفارش كنى)!

و به اين ترتيب نسلهاى فاسد، يكى پس از ديگرى مى‌آمدند و مى‌رفتند. [١]

در قرآن مجيد در داستان حضرت مريم عليها السلام زنى كه از مهمترين و با شخصيّت‌ترين زنان جهان است، تعبيراتى آمده كه نشان مى‌دهد مسأله وراثت و تربيت خانوادگى و محيط پرورشى انسان در روحيّات او بسيار اثر دارد، و براى پرورش فرزندان برومند پاكدامن بايد به تأثير اين امور توجّه داشت.

از جمله روحيّات مادر اوست كه از زمان باردارى، پيوسته او را از وسوسه‌هاى شيطان‌

[١]. تفسير فخر راز ى و تفسير مراغى، ذيل آيه مورد بحث‌