٢٨٠١.المستدرك على الصحيحين ـ به نقل از ابو هُرَيره ـ: پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : «سه خصلت است كه در هركسى باشد، خداوند ، حسابرسىِ آسانى از او به عمل مى آورد و به رحمت خود، او را وارد بهشت مى كند». گفتند : آن سه چيست، اى پيامبر خدا؟ فرمود : «به كسى كه تو را [از چيزى] محروم كرده، عطا كنى ؛ و از كسى كه به تو ستم كرده است، درگذرى ؛ و با كسى كه رابطه اش را با تو قطع كرده، پيوند برقرار كنى» .

٢٨٠٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : پيش از آن كه مورد حسابرسى قرار گيريد، خود به حساب نفستان برسيد و پيش از آن كه سنجيده شويد، خود نفستان را در ترازوى سنجش بگذاريد و براى آن حسابرسىِ بزرگ، آماده شويد.

٢٨٠٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : پيش از آن كه حسابرسى شويد، به حساب نفْس خود برسيد و پيش از آن كه عذاب شويد، نفستان را آماده كنيد و پيش از آن كه [خواه ناخواه] بُرده شويد، ره توشه سفر برداريد ، كه آن جا جايگاه عدالت است و مطالبه حقّ و سؤال از واجبات و وظايف. پس آن كه پيشاپيش هشدار داد، كاملاً معذور است.

٢٨٠٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ خطاب به ابو ذر ـ: اى ابو ذر! پيش از آن كه حسابرسى شوى، تو خود به حساب خويش برس، كه اين كار، حسابرسىِ فرداى [قيامت] تو را آسان مى سازد، و پيش از آن كه اعمالت سنجيده شود، خود اعمالت را بسنج و براى آن حسابرسى بزرگ، آماده شو؛ روزى كه اعمالت بررسى مى شوند و هيچ امر پوشيده اى، بر خداوند پوشيده نيست.

٢٨٠٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : زيرك ترينِ زيركان، كسى است كه از نفْس خويش حساب كشد و براى بعد از مرگ كار كند، و احمق ترينِ احمق ها كسى است كه نفْس خود را دنباله رو هوس خويش كند و از خدا آرزوها[ ى خود را] بطلبد .