مبعث موسى عليه السلام ، و از مبعث موسى عليه السلام تا پادشاهى سليمان عليه السلام ، و از پادشاهى سليمان عليه السلام تا مبعث عيسى بن مريم عليهماالسلام ، و از مبعث عيسى بن مريم عليهماالسلام تا مبعث پيامبر خدا ـ كه درود خدا بر او و خاندانش و بر همه پيامبران و فرستادگان الهى باد ـ . فرزندان اسماعيل عليه السلام ، از آتش ابراهيم عليه السلام تا بناى خانه[ى كعبه ] را تاريخ قرار دادند ؛ يعنى تا زمانى كه ابراهيم و اسماعيل عليهماالسلام آن را ساختند . سپس فرزندان اسماعيل عليه السلام بناى كعبه را تاريخ قرار دادند تا آن كه [طايفه] مَعَد پراكنده شدند ، و چنين بود كه هر گاه قومى از تهامه بيرون مى شدند ، زمان آن را تاريخ قرار مى دادند . شمارى از تهامه از فرزندان اسماعيل عليه السلام باقى ماندند ، بيرون شدن مَعَد و نهد و جُهَينه (از بنى زيد) از تهامه را تاريخ قرار دادند ، تا آن كه كعب بن لُؤَى مُرد ، تا [حمله سپاه] فيل كه تاريخ ، از [سال] فيل شد تا آن كه عمر بن خطّاب ، هجرت [پيامبر خدا] را تاريخ قرار داد و آن ، سال هفدهم يا هجدهم بود . [١] همچنين مسعودى مى نويسد : اين قبايل عرب كه نامشان را برديم ، همواره ، رويدادهاى مشهور (مانند : مرگ رؤسايشان و رويدادها و جنگ هايى كه ميانشان واقع مى شد) را تاريخ قرار مى دادند ، تا آن كه خداوند ، اسلام را فرستاد و مسلمانان ، بر هجرت به عنوان مبدأ تاريخ ، هم داستان شدند . [٢] و بدين سان ، پيشرفت علم و فرهنگ ، به همسان سازىِ نگارش تاريخ و جهانى شدن تاريخ ميلادى و رسمى شدن تاريخ هجرى در جهان اسلام انجاميد . بدين مناسبت ، در اين جا به پايه تقويم ميلادى ، تقويم هجرى قمرى و تقويم هجرى شمسى اشاره كوتاهى مى كنيم .

[١] . تاريخ دمشق: ج ١ ص ٣٤ .[٢] . التنبيه والإشراف: ص ١٧٨ .