«خداوند ، بر هيچ كس جز به قدر توانايى اش تكليف نمى كند. آنچه [ از خوبى ] به دست آورده ، به سود او، و آنچه [ از بدى ] به دست آورده ، به زيان اوست. پروردگارا! اگر فراموش كرديم يا به خطا رفتيم ، بر ما مگير . پروردگارا! هيچ بار گرانى بر [ دوش ] ما مگذار؛ همچنان كه بر [ دوش ِ ]كسانى كه پيش از ما بودند ، نهادى. پروردگارا! و آنچه تاب آن نداريم ، بر ما تحميل مكن و از ما درگذر و ما را ببخشاى و بر ما رحمت آور . سرور ما تويى . پس ما را بر گروه كافران ، پيروز كن » .

«بر توانگر است كه از دارايى خود ، هزينه كند، و هر كه روزى او تنگ باشد ، بايد از آنچه خدا به او داده ، خرج كند. خدا هيچ كس را جز [ به قدر ] آنچه به او داده است ، تكليف نمى كند. خدا به زودى پس از دشوارى ، آسانى فراهم مى كند» .

حديث

٢٤٣٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : از جمله چيزهايى كه خداوند به امّت من ارزانى داشته و با اين كار ، آنها را بر ديگر امّت ها برترى بخشيده است ، سه چيز است كه آنها را جز به پيامبران نداده است ؛ زيرا خداوند ـ تبارك و تعالى ـ هرگاه پيامبرى را مبعوث مى كرد ، به او مى فرمود : «در دينت كوشا باش و خود را در تنگنا قرار مده» . خداوند ـ تبارك و تعالى ـ اين نعمت را به امّت من ارزانى داشته است ، آن جا كه مى فرمايد : «و براى شما در دين، هيچ تنگنايى قرار نداد . . . » ؛ يعنى هيچ چيز توان فرسايى .

١ / ١٣

انجام دادن مباح ها ، وآنچه تكليفى در آن نيست

٢٤٣٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند متعال ، همچنان كه دوست ندارد معصيت شود ، دوست دارد به رخصت هايش [١] عمل شود .

٢٤٣٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند متعال ، دوست دارد رخصت هايش پذيرفته شود ، همچنان كه بنده دوست دارد آمرزيده شود .

٢٤٣٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند ، همچنان كه دوست دارد به واجباتش عمل شود ، دوست دارد رخصت هايش نيز به جا آورده شود .

[١] . مقصود از رخصت، جايى است كه خداوند متعال ، تكليفى را برداشته و يا آن را آسان تر كرده است.