ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٨٥ - مهذّب شدن همه مناسبات و روابط اجتماعى
اشاره
حجّتالاسلام والمسلمين ميرباقرى در مصاحبهاى با مجلّه «موعود» مهمترين ويژگىها و شاخصههاى عصر ظهور امام مهدى (عج) را بيان كردند. به نظر ايشان اصلىترين خصيصه عصر ظهور امام مهدى (ع)، ظهور ولايت ولىالله در جهان است و همه آثار و بركاتى كه در اين عصر در جهان حاصل مىشود به تبع همين ظهور ولايت است.
\* آيا مىتوان گفت جامعه آرمانىاى كه اسلام ترسيم مىكند، جامعهاى است بر محور انسان كامل؛ يعنى در واقع جامعهاى است كه اساس آن بر كمال و تحوّل انسان است؟
\* بله. من تقريباً با فرمايشات شما موافقم؛ امّا همين مطلب را مقدارى باز مىكنم. در واقع اصلىترين كارى كه ولى خدا مىكند، تصرّف در ارواح انسانى است. او انسانهايى را كه براى پذيرش ولايت، قابليّت پيدا كردهاند يا به تعبير ديگر بستر پذيرش در آنها ايجاد شده است، موضوع تصرّف قرار مىدهد، ارواح ديگرى در آنها مىدمد و آنها را به منزلت ديگرى از حيات مىرساند. وقتى منزلت حيات انسان متفاوت شد، منزلت نيازها، ارادهها و انگيزههايش، همه كاملًا متفاوت مىشود و همه آنها از نوع حيات طيّبهاى مىگردند كه همهاش نورانيّت است و معارف ولى خدا در آن جارى است. اين مطلب را مىتوان از روايات فراوانى به دست آورد. رواياتى كه «ماءمعين» ذكر شده در سوره «ملك»[١] و «ماء غدقا» ى بيان شده در سوره «جن»[٢] را به ولى الله و معارف آنها تفسير مىكنند. در عصر ظهور معارف ربّانى و ملكوتى ولى خدا در قلوب جارى مىشود و اين معرفتها مراتب جديدى از روح حيات و نورانيّت را ايجاد مىكند. بنابراين در اين عصر، حركتها در عالم نور است، در عالم معارف است، سنخ ديگرى از حركت و مطلوبيّت است، همينطور كه فرموديد، به علاوه خود تصرّف ولى خدا در عالم، حيات ديگرى را در همه موجودات مىدمد. حتّى در بعضى از روايات آمده كه حيوانات هم رفتارشان متفاوت مىشود؛ يعنى قابليّت پيدا مىشود و آنها هم رشد مىكنند؛ در واقع يك هماهنگى در رشد واقع مىشود. اساس ولايت ولى الله هم همين است كه انسان را به مرزى برساند كه بتواند نعمتهاى خدا را درك و دريافت كند. نعمتهاى خدا خيلى فراوانتر از آن چيزى است كه ما در عالم محسوسات مىبينيم. حتّى در همين دنيا، درك و دريافت اين نعمتها منوط به كمال انسان است. انسانى كه به درجات قرب مىرسد، انسانى كه درجاتى از حيات طيّبه در او دميده مىشود، ظرفيّت درك و دريافت ولايت ولى الله، ظرفيّت درك و دريافت امر و رحمت خدا را پيدا مىكند. اين اصلىترين تحوّلى است كه در عصر ظهور اتّفاق مىافتد. انسانها، انسانهاى ربّانى مىشوند، انسانهايى مىشوند كه شعاع ولى خدا هستند، نور ولايت در آنها دميده شده است. ماءمعين و آب گواراى ولايت ولى الله و ولايت نورانى آن حضرت بر قلوبشان جارى شده است. طبيعى است كه التذاذ، ابتهاج، نشاط، حركت و راحتى چنين انسانهايى مفهوم ديگرى دارد.
مهذّب شدن همه مناسبات و روابط اجتماعى
نكته قابل تأمّل اين است كه در اين عصر نه تنها افراد و آحاد جامعه تهذيب مىشود؛ بلكه روابط اجتماعى و ارتباطات آنها هم تهذيب مىشود؛ يعنى اخلاق اجتماعىشان هم ملكوتى مىشود. همه مناسبات بر محور تقوا و در بستر رشد و تقرّب قرار مىگيرد. گاهى مناسبات اجتماعى، اخلاق رذيله را رشد مىدهد. مديريت مادّى حتّى در يك كارخانه، گاهى به نحوى است كه ايجاد حرص، حسد و استكبار مىكند. روابط سازمانى ناسالم در افراد وابسته به طبقه بالا، روحيه استكبار و در افراد وابسته به طبقه پايين، دنائت و حسد ايجاد مىكند. ولى روابط