ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١١٠ - ب) به رخ كشيدن توانمندى هاى تمدّن غربى
غرب، غالب يا مغلوب؟
راهبرد مواجهه با رسانههاى غربى
ابراهيم شفيعى سروستانى
رسانههاى ديدارى و شنيدارى غرب، همواره مهمترين نقش را در تحقّق طرحها و برنامههاى نظام سلطه در سراسر جهان و عملى كردن آنها داشتهاند. اين رسانهها با بهرهگيرى از همه جذّابيتهاى هنرى، جلوههاى تصويرى و ترفندهاى خبرى و اطّلاعرسانى، از يك سو جهانيان را شيفته و دلباخته مظاهر فريبنده فرهنگ و تمدّن مادّى غرب مىسازند و از سويى ديگر آنان را از فرهنگ و تمدّن خود، دل زده، نااميد و گريزان مىكنند.
اين رويداد در شرايطى رخ مىدهد كه غرب سالهاست گرفتار بحرانهاى گوناگون اخلاقى، اجتماعى و اقتصادى است و بسيارى از متفكّران غربى از سقوط نظامهاى دمكراسى، ليبرال در صورت استمرار اين بحرانها خبر مىدهند.
با توجّه به آنچه گفته شد، ضرورى است كه رسانههاى كشورهاى اسلامى؛ به ويژه صدا و سيماى جمهورى اسلامى، با شناخت دقيق راهبردهاى رسانهاى غرب در مواجهه با ديگر كشورها، راهبردهاى خود را براى مقابله با هجمه رسانهاى غرب به فرهنگ و تمدّن اسلامى سامان دهند.
در اين مقاله، ابتدا نگاهى اجمالى به مهمترين راهبردهاى رسانهاى غرب خواهيم داشت و در ادامه هم به برخى از نكاتى كه در مواجهه با فعّاليت رسانههاى غربى بايد به آنها توجّه شود، اشاره مىكنيم.
١. راهبرد رسانههاى غرب
رسانههاى غربى در مواجهه با ديگر فرهنگها و تمدّنها، همواره سه راهبرد اساسى را سرلوحه فعّاليتهاى خويش قرار دادهاند:
الف) كوچك شمردن ديگر تمدّنها
نخستين راهبرد رسانههاى نظام سلطه براى به زانو درآوردن فرهنگ و تمدّنهاى رقيب، كوچك شمردن باورها، ارزشها، هنجارها، آداب و رسوم و قوانين و مقرّرات اين فرهنگ و تمدّنها و عقب مانده، غيرعقلايى، ظالمانه، مغاير با حقوق بشر و متحجّرانه جلوه دادن آنهاست.
تمدّن غربى بر مبناى خوى استكبارى و خودبرتربينانهاى كه در دل آن نهادينه شده است، تنها نژاد سفيدپوست اروپايى و امريكايى تبار را متمدّن و واجد ارزشهاى انسانى و اخلاقى مىداند و ديگر نژادها و تمدّنها را به دور از اين ارزشها و مستحق هرگونه تحقير و توهين مىداند.
ساموئل هانتينگتون، طرّاح نظريّه برخورد تمدّنها، درباره اين ويژگى تمدّن غربى مىگويد:
غرب و به ويژه ايالات متّحده كه هميشه ملّتى مبلّغ بوده، بر اين باور است كه مردم غيرغربى مىبايست خود را تسليم ارزشهاى غربى، دمكراسى، بازار آزاد، حكومت محدود، جدايى دين از سياست، حقوق بشر، فردباورى و حاكميت قانون كنند و اين ارزشها را در تشكيلات رسمى خويش بگنجانند.[١]
او در بخشى ديگر از سخنان خود به ناخرسندى ديگر ملّتها از اين ويژگى غربيان اشاره مىكند و مىگويد:
غربيان در سالهاى اخير با بيان اين نكته كه فرهنگ غرب، فرهنگى جهانى است و مىبايست چنين باشد، به غرور خويش و ناخرسندى ديگران دامن زدهاند.[٢]
ب) به رخ كشيدن توانمندىهاى تمدّن غربى
رسانههاى غربى در قالب برنامههاى نمايشى، مستند، خبرى