آنچه هنوز باقى است، اتوپياى آمريكايى يا «سبك زندگى آمريكايى» است كه مبتنى بر ايدئولوژى مضمحل ليبراليسم پديد آمده و اساس آن مفهوم «لِسه‌فر» يا «بگذار هر چه مى‌خواهد انجام دهد»، مى‌باشد.

حدّ فاصل سبك زندگى آمريكايى و ايدئولوژى ليبراليسم را مفهوم «جامعه مدنى» كه به تعبير يورگن هابرماس، همان «جامعه بورژوايى» است، تشكيل مى‌دهد. ايدئولوژى ليبراليسم، جامعه بورژوايى و سبك زندگى آمريكايى، حوزه حيات «محافظه‌كارى» را شكل مى‌دهند؛ يعنى عملًا جامعه ليبرال، يك جامعه محافظه‌كار و طرفدار وضع موجود است و چندان رغبتى به تغيير وضع موجود و رفتن به سوى وضع آرمانى ندارد؛ زيرا آرمان او همين وضع موجود است.

از اين رو غرب و به ويژه آمريكا، هيچ نرم‌افزار جديدى براى اداره جامعه ندارد و تنها تلاش او اين است كه به حفظ وضع موجود بپردازد. در اين راه، غرب سعى مى‌كند وضع موجود را با تغييرات تكنولوژيك نوسازى كرده و آن را رنگ و جلاى تازه‌اى بدهد. در داستان‌ها، فيلم و سريال‌هاى خود نيز يكسره اذعان مى‌دارد كه جامعه آرمانى و اتوپيا همين وضع موجود است و شما را از آن راه گريزى نيست، كما اينكه پيام سريال گم شده‌Lost نيز اين است كه از جزيره جهانى كه همان اتوپيا و آكرونياى گم شده است، بشر را به بيرون گريزى نيست.

اين محافظه‌كارى و حفظ وضع موجود همان مرگ ايدئولوژى و پايان ايدئولوژى است كه غرب به آن رسيده است و تلاش مى‌كند با عبور از ايدئولوژى، راه مفرّى بيابد.

البتّه در دوره كنونى، آمريكا سبك زندگى آمريكايى را از عالم واقع به عالم مجاز نيز كشانده و در فضاى سايبر، با ايجاد پديده «زندگى دوم» نوع متمايزى از زندگى را رقم زده است. كلبه سنّتى جاى خود را به كلبه ديجيتالى داده است و بشر در كلبه ديجيتالى از طريق كامپيوتر شخصى خود با ميلياردها نفر در فضاى سايبر همسايه است. اكنون اتوپياى ديجيتالى و آتلانتيس سايبرنتيك سبك زندگى آمريكايى يك حلاوت زودگذر، مانند شيرينى آدامس‌هاى بادكنكى به مشتاقان خود مى‌دهد؛ امّا بلافاصله پس از آن، اين مشتاقان مى‌مانند و يك جهانِ فاقد معنا و مجدّداً بشر در جست‌وجوى معنا، سرگردان و حيران و تشنه معنا، در پهنه فضاى سايبر و اينترنت، به جست‌وجوى حقيقت مى‌پردازد؛ ليكن دريغ از جرعه‌اى حقيقت در عالم مجاز!

\* اتوپياگرايى در اسلام چگونه است؟ آيا اسلام هم اتوپيا و آتلانتيس دارد؟

اتوپيا مقوله‌اى فلسفى و مربوط به عالم فلسفه است. هم در دوره اومانيسم اوّل، يعنى در عصر آتن افلاطون و هم در دوره اومانيسم دوم، يعنى در عصر مدرن، اتوپيا، مقوله‌اى فلسفى و اين‌جهانى است.

اساساً فلسفه غرب چه فلسفه كلاسيك دوره باستان و چه فلسفه مدرن، با اين جهان سروكار دارد و اين جهانى است. در نتيجه جامعه آرمانى آن نيز اين‌جهانى است؛ امّا در اسلام، جامعه آرمانى بشر، اخروى است نه دنيوى. دنيا، مزرعه آخرت است و بشر در دنياى موقّت براى عاقبت و آخرت كه دائمى و ابدى است، تلاش مى‌كند. بنابراين جامعه‌سازى او در دنيا، با نيّت تسهيل جامعه‌سازى او در عقبا صورت مى‌گيرد.

فلسفه غرب ماهيّتى اومانيستى و بشرمحور و دنياگرا دارد؛ امّا