دوره ظهور، دوران گسترش علم و دانايى است و مدينه فاضله اسلامى، مدينة العلم است. با آمدن آن منجى حقيقى، همان‌گونه كه ظلم و بيداد جاى خود را به عدل و دادگرى مى‌سپارد و همان گونه كه نابه‌سامانى‌هاى مختلف اجتماعى به سامان مى‌گرايد، به همان ترتيب نيز، دانايى و فرزانگى بديلِ جهل و نادانى مى‌گردد و جهان از نور عقل و دانش آكنده مى‌گردد[١].

او مى‌آيد تا همان طور كه جهان را لبريز از عدالت مى‌سازد، از دانايى و فرزانگى نيز سيراب سازد. نيروهاى عقلانى توده‌ها را تمركز بخشد و خردها و دريافت‌هاى آنان را به كمال رساند.[٢] علوم و دانش‌هايى كه در طول اعصار و قرون در پشت پرده‌ها، مكنون مانده، پراكنده سازد و مرزهاى دانايى و يادگيرى را تا سراپرده منازل و تا اعماق وجود تك تك انسان‌ها، اعم از زن و مرد گسترش بخشد[٣].

٦. مدينه مستضعفان:

از ويژگى‌هاى بسيار مهم در عصر ظهور، جابه‌جايى قدرت و تغيير در ساختار آن است. حكومت در مدينه فاضله، به دست توده‌هاى محروم و مستضعف جامعه است. آنان كه پيش از ظهور، بار سنگين فقر و بيچارگى و نامردمى را تحمّل كرده‌اند و اكنون در راستاى اجراى عدالت بايد به حقّ مسلّم خويش در وراثت و پيشوايى زمين دست يابند.[٤]

بدين سان، بهشت زمينى در عالم خارج واقعيت مى‌يابد. با سيراب شدن زمين از عدالت، با برخوردارى همگان از رفاه، آسايش و امنيّت، با اتّساع وجودى انسان و بازيابى تمامى ابعاد وجودى وى در ظرف تربيت و پرورش، با گسترش علم و فرزانگى، با مشاركت توده‌هاى محروم در امر تصميم گيرى و تغيير ساختار سياسى جامعه و با ...

آنچه گذشت، برجسته‌ترين ويژگى‌هاى مدينه موعود در عصر ظهور است كه مى‌توان در فرصت‌هاى بلندتر بر شمار عناوين اصلى يا زيرمجموعه‌هاى آنها افزود، ليكن در اين مجال، به همين مختصر بسنده مى‌كنيم.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. مكيال المكارم فى فوائد الدعاء للقائم، ميرزا محمّد تقى موسوى اصفهانى، ص ١١٨.

[٢]. كمال الدّين و تمام النّعمه، شيخ صدوق.

[٣]. مفاتيح الجنان، شيخ عبّاس قمى، زيارت صاحب الامر، ص ١٠٥٥.

[٤]. بحارالانوار، علّامه مجلسى، ج ٥٢، ص ٣٦٢.

[٥]. كمال الدّين، ص ٣١٨.

[٦]. بحارالانوار، ج ٥٢، صص ٢٢٤- ٢٢٥.

[٧]. همان.

[٨]. بحارالانوار، ج ٥١، ص ٥٧.

[٩]. همان، ص ١٢٠.

[١٠]. سوره قصص، آيه ٥.

[١١]. بحارالانوار، ج ٥١، ٧١.

[١٢]. همان، ج ٥١، ٨٨.

[١٣]. همان، ج ٥١، ١٢٣.

[١٤]. همان، ٥٢، ٣٩٠.

[١٥]. كمال الدّين، ص ٣٣١.

[١٦]. بحارالانوار، ج ١٠، ص ١٠٤.

[١٧]. همان.

[١٨]. كتاب الغيبه، ص ٢٤٠، ذيل آيه ٥٥ سوره نور.

[١٩]. اسلام و بحران عصرما، روژه دوپاسكيه، ترجمه دكتر حسن حبيبى، صص ١٨- ٢١.

[٢٠]. بحارالانوار، ٥١، ص ٨٤.

[٢١]. همان، ص ١٢٣.

[٢٢]. منتخب الأثر، ص ٣٧٤.

[٢٣]. بحارالانوار، ج ٥١، ص ٧٥.

(٧٥). عصر زندگى، محمّد حكيمى، ص ٢٢٣.

[٢٤]. الغيبة نعمانى، ص ٢٣٩.

[٢٥]. سوره قصص، آيه ٥.

[٢٦]. لذّات فلسفه، ويل دورانت، ترجمه زرياب خويى، صص ٣٦٤، ٣٦٥، ٣٦٧.