معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٧٧ - ١- وفاق دین و علم
بايد باتجربه و تحقيق، درباره آنها به مطالعه پرداخت.[١] قرآن با اشاره به اين موضوعات و پديدههاى طبيعى، قدرت، علم، حكمت، لطف و رحمت خداوند را اثبات مىكند كه باهدف كلى قرآن، كه هدايت است، کاملاً هماهنگى دارد.[٢] همچنین برای تصحیح روایات نیازی به نزاع در آنچه علم ثابت کرده نمیبینند؛ زیرا قرآن بالاتر است از اینکه با علم معارضه کند.[٣]
عبده بر اساس نظریات علم جدید و به هدف ایجاد موافقت بین معانی قرآن که در نظر بعضی از مردم بعید به نظر میرسد و بین معلوماتی که در نظر آنها و یا بالفعل مسلم هست، به شرح قرآن میپردازد؛ اگرچه گاهی از معنای متداول بین عرب در زمان نزول قرآن خارج میشود.[٤]
رشید رضا وفاق بین دین و علم را اگرچه به تأویل قرآن منجر شود، ضروری دانسته و بارها تأکید میکند که غرض او از هماهنگسازی بین علوم بشری و آموزههای دین، تفسیر و تأویل آیات تنها رد و پاسخگویی به شبهات منحرفان است و صرفنظر از این، مبنای فکری او در حوزه دین اعم از عقاید، احکام و اخلاق، همان مبنا و روش فکری سلف صالح در صدر اسلام است.[٥]
[١] - محمد رشید رضا، المنار، ج ۱۲، ص ۲۲.
[٢] - ر.ک. شادی نفیسی، عقلگرايى درتفاسير قرن چهاردهم، چاپ اول، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۹، ص ١٣١.
[٣] - محمد رشیدرضا، المنار، ج ۳، ص ۹۶.
[٤] - محمد حسین ذهبی، التفسیر و المفسرون، ج ۲، ص ۵۶۷«تفسیره للقرآن علی ضوء العلم الحدیث».
[٥] - محمد رشیدرضا، المنار، ج ۹، ص ۱۷۷.