معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٦٧ - ٩- فاعل معجزه

ب) دیدگاه عبده و رشید رضا درباره فاعل معجزه[١] با آیات و روایات گزارشگر معجزات سازگاری ندارد. برخی آیات، خداوند[٢]و برخی آیات دیگر پیامبران را به اذن و مشیت الهی[٣] فاعل معجزات معرفی کرده است.[٤]

ج) پیامبر اکرم ٦ در مورد قرآن کریم که مهم‌ترین معجزه آن حضرت بوده، نقش فاعلی نداشته است[٥]، بلکه قلب حضرت ظرف این حقیقت عظیم شده و در شب قدر، تمام حقیقت قرآن بر او نزول یافته است؛[٦] اما در اغلب آیات، پیامبران به‌عنوان واسطه در علیّت، در ظهور معجزات نقش داشته‌اند؛ زیرا خداوند برای تحقق افعال خود در نظام دنیا از واسطه‌هایی خاص بهره می‌گیرد. ازاین‌جهت اسناد اعجاز به پیامبران اسناد حقیقی است اما آنان در این فعل استقلال ندارند.

[١] - محمد رشید رضا، الوحی المحمدی، ص ۱۶۱«المعجزات کلها من الله تعالی لا من کسب الانبيا ء».

[٢] - انبیا ء ٦٩ «قُلْنَا يا نَارُ کُونِی بَرْدًا و سَلَامًا عَلَى إِبْرَاهِيمَ».

[٣] - غافر ۷۸«وَمَا کَانَ لِرَسُولٍ أَنْ يأْتِی بِآيةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ» .

[٤] - ر. ک. علی ربانی گلپایگانی، «فاعلیت خداوند درمعجزات، فصلنامه علمی پژوهشی کلام اسلامی، دوره ۲۲، شماره ۸۷، پاییز ۱۳۹۲.

[٥] - شعرا ۱۹۳-۱۹۴«نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ ، عَلَى قَلْبِکَ».

[٦] - ر.ک.سیده سعیده غروی «فاعل معجزه درتبیین مفسران فریقین» مجله پژوهشهای تفسیر تطبیقی، سال سوم، شماره اول، بهار و تابستان ۱۳۹۶، شماره پیاپی ۵، ص ۱۹۰.