معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٦٨ - ٩- فاعل معجزه
د) در برخی از آیات ناظر بر معجزه، قید «به اذن الهی» ذکرشده و در برخی به قرینه حذفشده است. «اذن» يعني برطرف نمودن مانع و پيامبران، البته با عنایت الهي، اقتضاي فعل اعجاز را دارند و رفع منع را از خداوند دريافت ميكنند.[١]
ه) بنا بر سخن رشید رضا که مخلوقات را مظهر اسما و صفات خدا میداند؛[٢] میتوان پیامبران را مظهر قدرت حق یا اسمی از اسما و صفتی از صفات خدای سبحان دانست که به اذن خدا در ماده کائنات تصرف میکنند.[٣] حضرت عیسی (ع) در قرآن کریم مظهر برخی صفات فعلی خداوند مانند عالم الغیب، خالق، محیی و شافی معرفیشده است.[٤] این افعال نشان از وسعت وجودی و تکامل روح او، نیروی باطنی، اراده خلاق و تصرف در امور تکوینی حضرت عیسی (ع) به اذن الهی دارد. تعابیر آیه ۱۱۰ سوره مائده «تخلق، تنفخ، تبری، تخرج» میرساند شفای بیمار، خلق پرنده و زنده کردن مردگان به اذن الهی و به دست حضرت عیسی (ع) بوده است و تکرار «به اذن خدا بودن» مانع از توهم تثلیث و فرزند خدا بودن است.[٥]
و) بدیهی است که توحید افعالی، و جود مؤثر مستقل در ذات و فعل را در حوادث و وقایع عالم نفی میکند. انسان و هیچ فاعل طبیعی یا مافوق طبیعی در فاعلیت خود مستقل نیست، بلکه متکی به خداوند است و فاعلیت او در طول فاعلیت الهی است نه در عرض آن. در قرآن،
[١] - عبدالله جوادی آملی، قرآن درقرآن، ص ۱۰۴.
[٢] -محمد رشید رضا، المنار، ج ۱۱، ص ۲۳۷.
[٣] - عبدالله جوادی آملی، قرآن درقرآن ص ١٠٤-۱۰۵.
[٤] - همو، تسنیم، ج ۷، ص ۳۶۱.
[٥] - ر.ک.همان، تسنیم، ج ۱۴، ص ۳۲۸ -۳۱۵؛ ر. ک. سیده سعیده غروی، مقاله «فاعل معجزه درتبیین مفسران فریقین» مجله پژوهشهای تفسیر تطبیقی، سال سوم، شماره اول، بهار و تابستان ۱۳۹۶، شماره پیاپی ۵، ص ۱۸۸.