معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٢٣١ - الف- مسخ متخلفان بنی اسرائیل به میمون
چهار) تأویل مجاهد نشانه حریت وی در تفسير عقلى است. عطف «عَبَدَ الطَّاغُوتَ» و «الْخَنازِيرَ» به «الْقِرَدَةَ» و نيامدن ذكر آن دو در ساير آيات قرآن، شاهد بر این تأویل است. یعنی از شدیدترین عقوبتها آن است که انسان از عزت و شرافت والای خود به موجود پستی تبدیل شود که ویژگیهای میمون و خوک را دارد؛[١] آنجا که میفرماید: «مَنْ لَعَنَهُ اللَّهُ و غَضِبَ عَلَيْهِ و جَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ و الْخَنازِيرَ و عَبَدَ الطَّاغُوتَ أُولئِكَ شَرٌّ مَكاناً و أَضَلُّ عَنْ سَواءِ السَّبِيلِ».[٢]
دوم) بسیاری از مفسرین بر دلالت آیه بر مسخ ظاهری نظر دارند. دلیل ایشان در رد نظریه مسخ معنوی عبارت است از:
· قرآن كريم به زبان عربى مبين نازلشده و روش تفهيم آن همان روش عقلا در محاورات است. ناديده گرفتن ظاهر آيات و حمل بر مجاز و استعاره بدون قرينه، خلاف روش عقلا و نادرست است؛ زیرا اگر گوينده قرينه و شاهدى بر اراده معناى مجازى يا استعارى کلام خود نیاورد، مخاطبان از كلام وى معناى حقيقى را مىفهمند.
· ظاهر آیه دلالت دارد كه جمعى از بنیاسرائیل در روز شنبهای تعدى كردند و خداوند در اثر نافرمانى به ایشان گفت: «بوزينگانى راندهشده باشيد». وقتى خدا چيزى را اراده كند و به او بگويد: «باش» پس مىباشد.[٣] قطعاً ایشان به بوزينگانى راندهشده، مسخشدهاند و آيه بعد «پس، آن را عبرتى براى حاضران و آيندگان و پندى براى
[١] - محمد هادی معرفت، التفسير و المفسرون، ۲ جلدی، چاپ اول، مشهد: الجامعه الرضویه للعلوم الاسلامیه، ۱۴۱۸، ج ١، ص ٣٣٧ و ٣٣٨.
[٢] - مائده، آيه ٦٠.
[٣] - یس ۸۲.