معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ١٢٧ - مقدمه
مقدمه
این بخش از پژوهش به بررسی پیامدهای تفسیری دیدگاه عبده در ماهیتشناسی اعجاز اختصاص دارد و چون نظرات تفسیری عبده در تفسیر المنار جمعآوریشده، بدین سبب پیامد دیدگاه عبده در ماهیتشناسی اعجاز ذیل آیات ناظر بر معجزه موردبررسی قرار میگیرد. بدیهی است که ایرادات گرفتهشده بر تفسیر المنار از جایگاه بلند این تفسیر نمیکاهد.
به نظر عبده، معجزه عمل حقیقی است که خداوند برای اثبات صدق رسولانش انجام میدهد ازاینرو، تعدادی از آیات ناظر بر معجزه در تفسیر المنار با تکیهبر حجیت ظواهر، تفسیر و تبیین میگردد که در قسمت اول این فصل به برخی از آنها اشاره میگردد. البته در پارهای موارد رشید رضا با تأسی از دیدگاه عبده در تلاش است تا حوادث خارق عادت را به سنتهای رایج الهی نزدیک کند. درنتیجه، به تبیین علمی معجزات میپردازد که در قسمت عذابها به آن اشاره میشود.
عبده اذعان دارد معجزات تنها بهوسیله قرآن و از طریق نص صریح ثابت میشود. همچنین نظام هستی بر اسباب و مسبباتی مبتنی است که هیچگونه تغییر و دگرگونی در قوانین آنجایی ندارد و معجزات برخلاف قوانین جاری تحقق مییابند. ازاینرو، هر خبری که از وقوع امری برخلاف این نظام خبر دهد، اصل بر کذب بودن آن است. عبده که دایره معجزات را تنگ و محدود میداند اگر دلیلی قطعی، نه در حد ظواهر تأویلپذیر، بهصورت صریح به جنبه اعجاز