معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ١٣٠ - اول) عذاب قوم نوح
اول) عذاب قوم نوح
قرآن درآیات متعددی به عذاب قوم نوح اشارهکرده است مانند: «حتي إِذَا جَاءَ أَمْرُنَا و فَارَ التَّنُّورُ قُلْنَا احْمِلْ فِيهَا مِنْ كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ و أَهْلَكَ إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ و مَنْ آمَنَ و مَا آمَنَ مَعَهُ إِلَّا قَلِيلٌ» [١]و «فَكُلًّا أَخَذْنا بِذَنْبِهِ فَمِنْهُمْ مَنْ أَرْسَلْنا عَلَيْهِ حاصِباً و مِنْهُمْ مَنْ أَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ و مِنْهُمْ مَنْ خَسَفْنا بِهِ الْأَرْضَ و مِنْهُمْ مَنْ أَغْرَقْنا و ما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ و لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ»[٢]
به نظر رشید رضا، طوفان نوح عذاب و کیفری بود که در اثر ظلم و فساد بر آنها نازل شد. وفور آب و ارتفاع آن بهگونهای غیرمتعارف، انتقامی عمومی از بندگان شرورِ مشرک و طغیانگر بوده است. وی برای عبارت «فار التنور» دو احتمال ذکر میکند: یکی مجاز و کنایه از فوران خشم و غضب پروردگار و دیگری فوران آب از تنوری که نزد نوح بود. رشید رضا مجاز را برگزیده و «فار التنور» را کنایه از شدت غضب الهی بر مشرکین ظالم و رسیدن وقت انتقام دانسته و اقوال مختلف مفسرین صحابه و تابعین را از اسرائیلیات میداند. به نظر وی، نزدیکترین اقوال به لغت این است که تنور در لغت به تنور فجر اطلاق میگردد و مراد از فوران
[١] - هود ۴۰. این و ضع همچنان ادامه یافت) تا آن زمان که فرمان ما فرا رسید، و تنور جوشیدن گرفت؛ (به نوح) گفتیم: «از هر جفتی از حیوانات (از نر و ماده) یک زوج در آن (کشتی) حمل کن! همچنین خاندانت را (بر آن سوار کن) -مگر آنها که قبلاً و عده هلاک آنان داده شده [= همسر و یکی از فرزندانت]- و همچنین مؤمنان را!» اما جز عده کمی همراه او ایمان نیاوردند!
[٢] - عنکبوت ۴۰. پس هر يك (از آنان) را به (جرم) گناهش گرفتار (عذاب) كرديم، پس بر بعضى از آنان باد شديد ريگ افشان فرستاديم، و بعضى از آنان را صيحهى آسمانى (و بانگ مرگبار) فرا گرفت، و برخى را در زمين فرو برديم، و بعضى ديگر را غرق كرديم؛ و چنان نبود كه خداوند بر آنان ستم كند، بلكه خودشان بر خود ستم كردند.