معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٤٢ - ٣- امکان وقوع معجزه
رشید رضا که درسهای تفسیری عبده را به رشته تحریر درآورده در تعریف معجزه مینویسد معجزه امری است که خداوند با آن نبی خود را تأیید کرده است و با توجه به اختلاف معرفت امتها و درجه ارتقاء آنان معجزات گوناگون هستند.[١] این معجزات با بعثت خاتم پیامبران حضرت محمد ٦ قطع شد.[٢]
رشید رضا به آمادگی مخاطبان در پذیرش معجزه اشاره میکند: «لقد كانت آيات المرسلين حجة على الجاحدين المعاندين ...ولم يؤمن بها ممن شاهدوها إلا المستعدون للايمان بها»[٣] و «ان اللّه تعالى لم يؤيد رسله بما أيدهم به من المعجزات الا لتكون حجة لهم على أقوامهم يهدي بها المستعد للهداية»[٤] به این معنا که معجزات پیامبران حجتی بر منکران معاند بود و از مشاهدهکنندگان فقط کسانی که آمادگی هدایت داشتند، ایمان آوردند. خداوند تعالی رسولانش را با معجزات تأیید کرد تا حجتی باشد برای رسولان در برابر امت خود که آمادگی هدایت با معجزات رادارند.[٥]
٣- امکان وقوع معجزه
رشید رضا درباره امکان وقوع معجزه مینویسد که با وقوع اعمال غیرعادی مرتاضها که برخلاف سنتها و قوانین عمومی حیات انجام میپذیرد، هیچ عاقلی نمیتواند وقوع حوادث مخالف سنتهای عام خدا را انکار کند؛ زیرا خداوند به سبب قدرت خودش مخالف سنتها
[١] - محمد رشیدرضا و مجموعة من المؤلفین، مجله المنار، ۳۵ جلدی، ج ۴، ص ۳۷۱.
[٢] - همان، الوحی المحمدی، بیروت: دار الکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۴۲۶، ص ۱۶۶
[٣] - محمد رشید رضا، المنار ، ج ۱۱، ص ۱۶۰.
[٤] - همان، ص ۲۲۷
[٥] -به نظر رومی صحیحتر آن بود که رشیدرضا به جای عبارت «المستعدون للایمان» عبارت «من هدی الله» و به جای «المستعد للهدایة» عبارت «من یشاء» را به کار میبرد؛ زیرا عبارت رشیدرضا نشان میدهد که وی برای معجزه تاثیری قایل نبوده و این تاثیر را به عقل برمیگرداند. ر.ک. رومی، منهج المدرسه العقلیه الحدیثة فی التفسیر، المملکه العربیه السعودیه: مؤسسه الرساله، ۱۴۰۳،ص ۵۵۴