معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٩٠ - چهارم) دیدگاه عبده در باره کارکرد عقل در تفسیر
غافل میشود و آنها را در سلطه شهوات و لذات خود قرار میدهد تا به وادی هلاکت وارد شود.[١]
در نگاه عبده، عقل در تفسیر قرآن بهعنوان قوه درک بدیهیات، تبیین و توضیح، استنباط گزارههای نظری و تأویل بخشی از ظواهر قرآن کاربرد دارد. به کمک عقل میتوان به بخش بزرگی از معارف دین دستیافت و متون دینی را بهوسیله آن تفسیر کرد و تفسیر عقلانی دین، زمینه حضور و جاودانگی دین را در متن زندگی مسلمانان فراهم میکند.
در تفسیر المنار نیز بخشی به نام «الاسلام دین العقل و الفکر» وجود دارد که به اهمیت تعقل در قرآن میپردازد.[٢] علاوه بر اين، مفسران المنار تصريح مىكنند كه قرآن با توضيح دادن علت تشريع احكام و با اقامه برهان بر بطلان شرك و دعوت به ايمان، تلاش عقل را براى درك دين محترم مىشمارد؛[٣] درحالیکه در اناجیل، ایمان عطایی است که عقل در آن دخالتی ندارد و برخی مسائل دینی که ایمان به آنها واجب و برای نجات کافی است متناقض با احکام عقلی است.[٤]
اسلام تفکر بشری را که بر نظام فطری خودش جاری است با امور خارقالعاده(معجزات)، شگفتزده نمیکند، چشم را با حوادث غیرعادی نمیپوشاند و ایمان به خدا را به کلام رسول و کتابهای آسمانی منوط نمیکند. تنها امر خارقالعادهای (معجزهای) که اسلام بر آن تکیه کرده،
[١] - محمد رشید رضا، المنار، ج١، ص ٦٣.
[٢] - همان، ج ١١، ص ٢٤٦.
[٣] - شادی نفیسی، عقلگرايى درتفاسير قرن چهاردهم، ص ١٢٢.
[٤] - محمد عبده، الاسلام و النصرانیه مع العلم و المدنیه، ص ۳۴.