معجزات انبیا در تفسیر المنار - مدرسی راد، زهرا؛ غضنفری، علی؛ میراحمدی، عبدالله - الصفحة ٢٥٠ - ج- زنده شدن مجدد پرندگان
مصر حاکم بود. عبده در تفسیرش که در بستری پر چالش با تمدن نوین غربی در جامعه اسلامی پدید آمد، برای نشان دادن سازگاری معارف اسلامی با سنجههای خردورزانه و مبادی تمدن جدید، به دیدگاهی نو در باب معجزات روی آورد، اگرچه در پیدایش این دیدگاه مسائلی چون مکتب فلسفی غرب، نهضت علمی اروپا، خوشبینی به آزاداندیشی، رواج افکار خرافی در میان مسلمانان، وجود اسرائیلیات در کتب تفسیری و روایی و هجمه شبهات به باورهای دینی نیز بیتأثیر نبوده است.
از بررسی دیدگاه عبده در ماهیتشناسی اعجاز این نتایج حاصل شد:
۱- به نظر عبده، معجزه عمل حقیقی است که خداوند برای اثبات صدق رسولانش انجام میدهد. دایره معجزات و خارق عادات بسیار محدود است و صرفاً بهوسیله قرآن و از طریق نص صریح ثابت میشود. درحالیکه ظهورات قرآنی نیازمند دلیل قطعی نیست.
۲-عبده بهظاهر تعدادی از آیات ناظر بر معجزه پایبند است و مطابق نظر وی معجزاتی که خدا مسیح را بدان تأیید کرده، بر اساس سنت خدا در عالم ارواح ظاهرشدهاند. خلقت حضرت با یکی از معجزات خداوندی واقعشده است. ازاینرو، مظاهر معجزات ایشان بزرگتر، قویتر و مقدستر از دیگران است.
۳-عبده در تلاش است تا جایی که میتواند برای تقریب به ذهن، معجزات را به سنتهای الهی رایج نزدیک کند. به اعتقاد وی رشد تدریجی عقل مردم باعث شد معجزات حضرت موسی (ع) حسی، معجزات حضرت عیسی (ع) روحانی و معجزه پیامبر خاتم عقلی باشد. بدین سبب معجزات حسی پیامبر خاتم مثل انشقاق قمر و دیگر موارد را انکار میکند درحالیکه مانعی از جمع انواع معجزات در اسلام همانطور كه در امتهای قبلی بوده و معجزه عقلانی كه در قرآن كریم متمثل شده وجود ندارد.