آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ١٨٩ - در باره مورچه

برابر پيغمبر و روى سجاده او انداخت كه بر آن نشسته بود و باندازه يكدرهم آن را سوخت و پيغمبر صلى اللَّه عليه و اله فرمود: چون بخوابيد چراغهاتان را خاموش كنيد كه شيطان مانند آن را وادارد و خانه شما را آتش زند و در صحيح مسلم و جز آنست كه پيغمبر فرمان داد هنگام خواب آتش را خاموش كنند براى اينكه فويسقه خانه را بر اهل خانه آتش ميزند.

و موش دو جور است: موش صحرائى و موش معمولى، هر دو شنوند و بينند و در جانوران تباه‌كن‌تر و آزاركن‌تر از موش نيست و كارش اينست كه بر سر شيشه تنگ دهانه آيد و چاره جويد تا دمش را در آن فرو برد و چون بروغن آلوده شود برآرد و بليسد تا آن را تهى كند، و دشمنى موش و گربه نهان نيست و سببش اينست كه چون نوح ٧ از هر جانورى دو تا در كشتى جا داد اهل كشتى از موش شكوه كردند كه خوراك و كالايشان را تباه كند، و خدا بشير وحى كرد تا عطسه زد و گربه‌اى از او بدر آمد و موش از ترس او نهان شد.

زباب موش بيانيست كه هر چه را ميدزدد نيازمند بدان باشد يا نباشد و گفتند موشى است كور و كر و مرد نادان را بدان مانند كنند.

خلد بضمه كه گاهى بفتحه و كسره گفته شود: جانوركى است كور و كر و آنچه برابرش باشد نفهمد جز ببوئيدن، گفتند موش كور است كه نفهمد جز ببوئيدن ارسطو گفته: هر جانورى دو چشم دارد جز موش كور، و همانا چنين آفريده است كه خاك‌نشين است و خدا خاك را برايش مانند آب ساخته براى ماهى، و خوراكش از درون زمين است و در برونش نيرو و نشاطى ندارد، و چون چشم ندارد خدا تعالى گوش تيزى بدو داده، و گام‌زدن آهسته را از راه دورى بفهمد و خود را در زمين پنهان كند و گفتند تيزى گوشش تا چشم‌رس ديگرانست.

يربوع و سوسمار جانوريست دو دست بسيار دراز دارد و دمى چون موش صحرائى و رنگى چون رنگ آهو و ژرف زمين لانه كند تا رطوبتش آب او شود، از نسيم خوشش آيد و بخار را بد دارد، سوراخش را در برآمدگى زمين بسازد و لانه در برابر وزش‌