آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٣٥ - در اصناف مگس

سوسكهاى دوزخ.

[در اصناف مگس‌]

بيان: دميرى- ١: ٢٢٢ حياة الحيوان- گفته: چسنه از گند زمين پديد گردد و با كژدم دوست است و چند نوع است: جعل، حمارقبان، بنات، وردان، حنطب كه نر آنها است و چسنه پر چس دهد.

و ابن عدى از پيغمبر صلى اللَّه عليه و اله روايت كرده كه بايد مردم باليدن دوران جاهليت را وانهند و گر نه نزد خدا مبغوضترند از چسنه‌ها و قزوينى حكايت كرده كه مردى چسنه‌اى ديد و گفت خدا براى چه اين را آفريده زيبا است يا خوشبو؟ و خدا او را بزخمى گرفتار كرد و همه پزشكان از درمانش درماندند تا ترك معالجه كرد، و روزى آواز يك پزشك دوره گرد را شنيد كه در كوچه جار ميزد گفت: او را بياوريد تا مرا معاينه كند.

گفتند: از يك دوره گرد چه كارى برآيد با اينكه پزشكان استاد از درمانت درماندند، گفت بايد او را بياوريد، و چون آن زخم را ديد يك چسنه خواست و همه حاضران خنديدند و بيمار از گفته پيشين خود ياد آورد و گفت: آنچه خواهد برايش فراهم كنيد زيرا اين مرد بكار خود بينا است و آن را سوخت و خاكسترش را بزخم او پاشيد و بفرمان خدا به شد و بحاضران گفت: خدا ميخواست بمن بفهماند كه در پست‌ترين آفريده‌ها كميابترين داروها است.

و گفته: مگس معروف است، ارسطو گفته: مگس از همه چيز حريص‌تر است و پلك ندارد چون حدقه‌اش ريز است، و كار پلكها پاك كردن آينه حدقه است از گرد و خدا دو دست باو داده براى اين كار و از اين رو بينى كه دو دست را بديده كشد و آن رسته‌هاى بسيار است كه از گند پديد شوند.

جاحظ گفته: ذباب در زبان تازيان بزنبور و همه انواع بعوض از پشه و كك و شپش و صواب و ناموس و پروانه و مورچه و مگس معروف گفته شود و مگس معروف هم چند دسته است، نغز، قمع، خازباز، شعراء، سگ مگس، مگس بستان مگس چراگاه، مگسى كه ميان مردم است از جفت‌گيرى پديد شود، و بسا از اجسامى‌