آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٥٧ - باب سوم باب كبوتر و انواعش از فاخته قمرى، دباسى و ورشان
بروايت نسائى و ديگران از ابراهيم بن زهدم كه نزد ابو موسى اشعرى بوديم و بخوانى دعوت كرد كه گوشت مرغ بر آن بود.
[باب سوم] باب كبوتر و انواعش از فاخته قمرى، دباسى و ورشان
١- در علل ٢ ر ١٨١ بسندش از عبد اللَّه بن مسكان كه امام ششم ٧ فرمود:
متولد از دو جنس مختلف آبستن نشود، گفتم: مردم پندارند كه پرنده راعبى يكى از پدر و يا مادرش ورشانست با اينكه بينيم تخم نهد و جوجه كند فرمود: دروغ گويند، بسا ورشان بر پرنده ديگر افتد و جفت شود و تخم نهد و جوجه دهد ولى نژادش هرگز جوجه ندهد.
تبيان: از دو جنس مختلف آبستن نشود يعنى جانورى كه از دو جنس پديد گردد نازاد است و نزايد راوى گفت: راعبى از دو جنس است و تخم نهد و جوجه دهد و پاسخ امام ٧ دو وجه دارد يكم اينكه مردم دروغ گويند كه جوجه ميكند و هر راعبى جوجه دورگه است دوم اينكه آنچه از ورشان و جنس ديگر است جز راعبى است و آن نه تخم نهد و نه جوجه دهد و بسا كه اين معنى روشنتر است.
دميرى گفته: راعبى پرندهاى است كه از ورشان و كبوتر پديد آيد و شكل عجيبى دارد قزوينى آن را گفته.
و گفته: ورشان ساق حراست و گفتند: پرندهايست از فاخته و كبوتر كه برخى آن را وراشين نامند و رستهها دارد چون نوبى كه سياه است و حجازى كه آوازش از ورشان غمناكتر است و بچه دوست است تا آنجا كه چون آن را در دست شكارچى بيند خود را بكشد و گفته: ساق حر ورشان است و قمرى نر است بىاختلاف در آن.
٢- در عيون ١ ر ٢٤٦ و در علل ٢/ ٢٨٣ بسند پيش كه شامى از امير المؤمنين ٧