آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٦٤ - باب سوم باب كبوتر و انواعش از فاخته قمرى، دباسى و ورشان
باقر ٧ در راه مكه بود با ابى اميه انصارى كه هم كجاوهاش بود و او بيك جفت ورشان نگريست در كنار محمل و دست برآورد آنها را دور كند باو فرمود: آرام كه اين پرنده بما خانواده پناه برند، راستش مارى او را آزار ميدهد و جوجهاش را ميخورد هر سال و من از خدا خواستم از اوش باز دارد و خدا پذيرفت.
٣٩- در مشارق الانوار است: از محمّد بن مسلم كه نزد امام پنجم ٧ بودم و ناگاه دو ورشان در بر او افتادند و بنگى كردند و پاسخى به آنها داد و پريدند گفتم قربانت اين چه بود؟ فرمود: پرندهاى كه بزنش بد گمان شده بود و او برايش سوگند خورده بود و گفته بود نپسندم جز بگواهى مولايم، محمّد بن على باشد و او آمد بولايت سوگند ياد كرد كه باو خيانت نكرده و باور كرد و كسى بولايت سوگند نخورد جز مگر آدمى كه پر سوگند است و زبونست.
٤٠- در دلائل طبرى- ١٣٤- بسندش از فضيل بن يسار كه نزد امام ششم ٧ بودم و نگريستم به جفتى كبوتر در برش كه نر با ماده قوقو ميكرد فرمود:
ميدانى چه ميگويد؟ گفتم: نه، فرمود: گويد اى آرام عروس من خدا نيافريده آفريدهاى كه دوستترش دارم از تو جز كه جعفر بن محمّد باشد.
٤١- در حياة الحيوان از قول جوهرى گفته: حمام نزد عرب پرندههاى طوقدار است چون فاخته، قمرى، ساق، حر، قطا، ورشان و مانند آن نر باشند يا ماده و نزد عموم همان اهلى را گويند و بنقل از اصمعى آورده كه حمام همان كبوتر چاهى است كه چند رسته دارد و آن را يمام گويند و فرق آنها اينست كه زير دم حمام و پهلوى پشتش سفيد است و پس دم يمامه سفيدى ندارد.
و نورى در تحرير از اصمعى آورده كه حمام همان طوقدارانند كه سبزى يا سرخى يا سياهى گردن آنها است.
كسائى گفته: حمام كبوتر دشتى است و يمام كبوتر خانگى و گفته اصمعى درست است و بنقل ازهرى از شافعى حمام هر پرندهاى است كه آب را قورت دهد يكباره و قوقو كند پيوسته (و پس از نقل اختلافى و گواه آوردن شعرى گفته):