عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٩٤ - اقسام عشق

اقسام عشق‌

عشق را در يك تقسيم بندى مى‌توان به پنج قسم تقسيم نمود:

١- عشق الهى: آخرين و برترين مقام ومرتبه‌هاست كه تنها اهل مشاهده و توحيد و حقيقت بدان دست مى‌يابند.

٢- عشق عقلى: مقامى است كه نصيب اهل معرفت مى‌شود و مربوط به عالم مكاشفه و ملكوت است.

٣- عشق روحانى: ويژه بندگان خاص و برگزيده حضرت حق است كه از لطافت و ظرافت بالايى برخوردار است.

٤- عشق بهيمى: از ويژه‌گى‌هاى پيروان رذايل و شهوات نفسانى است.

٥- عشق طبيعى: عموم مردم در آن شريكند و حتى عقب افتاده‌ترين مردم در دوردست‌ترين زمان‌ها و مكان‌ها از آن دم مى‌زنند.

براى هر كدام از اين پنج قسم توضيحى است كه بدان اشاره مى‌كنيم:

عشق بهيمى (حيوانى) از زشتى‌هاى خلق است. شرب خمر، فساد، زمر[١]، فسق و ارتكاب معاصى، جز به تأثير هوا نيست و اين همه از خواسته‌ها و تحريك‌هاى نفس اماره است كه بدان فتد تا مهيج شهوات مذمومه شود، تا به حدى برسد كه ضعف حيوانى كه عين شهوت فطرى است در اصل خويش، بعد از صحبت محبوب و الفت آنى كه يك دم است از علاقه حرقت آتش شهوت نفس اماره برهند. اين در جهان عقول و نزد اهل شريعت، چون بر خلاف احكام و امر الهى است مذموم مى‌باشد.

[١] -زمر- آواز مزمور سرود يا ترانه.