معرفت قرآنى - معرفت، شيخ محمد هادى - الصفحة ٥٧٧ - مقدمه

پيامبر به تنهايى به غار مى‌رفته و برخى اوقات‌[١] براى فراهم آوردن زاد و توشه به خانه باز مى‌گشت.[٢] ٥

افزون بر اين، غارى كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم، طبق روايت بخارى در آن خلوت مى‌گزيد در روايت ابن اسحاق ذكر نشده است. اخبار از اطعام فقرا در روايت بخارى نيامده است. به تبع آن تفاوت‌هاى ديگرى نيز در نتيجه‌ى ناهمگونى‌هاى مبنايى بين دو روايت ديده مى‌شود: طبق روايت ابن اسحاق، خديجه فرستادگانى را در جستجوى پيامبر روانه كرد: آنان، پيش رفته و در جستجوى پيامبر، به بالاترين نقطه‌ى مكه رسيدند. آنان طبعاً از سوى خديجه، از كوه حِراء جايى كه آن دو باهم اقامت گزيده بودند- فرستاده شده بودند. خديجه پس از گفتگو با پيامبر، از كوه پايين آمده به سوى ورقه رفت و داستان نداى غيبى را به او گفت. طبق روايت بخارى، پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به تنهايى در غار ساكن شد و پس از دريافت وحى به سوى خديجه در مكه رفته و آن دو باهم به سمت ورقه راه افتادند.

واژه «تحنّث» در اين دو روايت به صورت‌هاى مختلفى تفسير شده است. در روايت ابن اسحاق با واژه «تبرّر» و در روايت بخارى با واژه «تعبّد» معنا شده است.[٣] ابن هشام تحنّث را معادل واژه تحنّف يعنى اقرار به حنيفيّة و انجام دادن اعمال حنيف مى‌داند.[٤] ٦ روايات ديگرى نيز وجود دارد كه در آن واژه «تَنَسّكَ» به جاى «تَحَنّثَ» به كار رفته است.[٥] ٧

[١] . درباره‌ى اين دوران نك. به عنوان مثال الزرقانى، شرح المواهب، ج ١، ص ٢١١.

[٢] . درباره نوع زاد و توشه نك. الحلبى، همان، ج ١، ص ٢٧١؛ و نيز نك. مطهر بن طاهر المقدسى، والتاريخ، تصحيح هوارت، ج ٤، ص ١٤١: او با آذوقه‌ى خرما و شير در غار حراء اقامت گزيد.

[٣] . مطابق نظر ابن حجر، فتح البارى، قاهره، ١٣٤٨/ ٣٠- ١٣٢٩، ج ١، ص ١٨، واژه تحنّث، از سوى زهرى، تعبّد معنا شده است.

[٤] . ابوذر اين توضيح را غير ضرورى مى‌داند. ر. ك: تفسير او، برونل، قاهره، ١٩١١، ص ٧٥.

[٥] . الذهبى، تاريخ الاسلام، ١، ٧٤:" وكان يخرج إلى حراء فى كل عام شهرا من السنة ينسك فيه"؛ ابن كثير، السيرة النبوية، تصحيح: مصطفى عبدالوحيد، قاهره، ١٩٦٤، ج ١، ص ٣٩٠:" وكان يخرج إلى حِراء فى كل عامٍ شهرا من السنة يتنسك فيه، وكان من نسك قريش فى الجاهلية، يطعم من جاءه من المساكين". اين اصطلاح در نسخه خطى سيره در كتابخانه قرويون به كار رفته است، شماره ٧٢٧، همان طورى كه ذكر شده از سوى:

emualliuG. A،

New light on the life of Muhammad) Journal of Semitic Studies. Monograph No. ١(

،]٠٦٩١ [،p .٩٢ ،١١ .٥ -٧ :

" واژه‌اى كه براى نيايش‌هاى محمد صلى الله عليه و آله و سلم به كار رفته نَسَك است و گفته مى‌شود كه افرادى از قريش كه چنين نيايش‌هايى را در عصر شرك و بت‌پرستى انجام مى‌دادند، به هر نيازمندى كه نزد او مى‌آمد طعام مى‌دادند. ر. ك: السيوطى، الخصائص الكبرى، ١، ٩٤،" كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يخرج الى حراء فى كل عام شهراً من السنة يَتَنَسَّكُ فيه ...( اطعام فقراء در اين‌جا ذكر نشده است.)