معرفت قرآنى - معرفت، شيخ محمد هادى - الصفحة ١١٦ - ٢ نسخ تمهيدى

توبيخ كرد كه چقدر تو بى‌رحم هستى؟ بعد حضرت عباى خود را روى صفيه انداخت. چون شوهرش هم كتك خورده بود، پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم بعد از مدتى با ايشان ازدواج كرد «تزوجها من جعل مهرها عتقها» يعنى مى‌خواهم تو را تزويج كنم و مهر تو را آزاديت قرار دادم، صفيه هم قبول كرد. روز ازدواج با صفيه حضرت در ظهر يك وليمه مفصل داد. بنابراين، مستحب است وليمه عروسى در ظهر باشد. چون هم در اين‌جا و هم در ازدواج حضرت زهرا عليها السلام پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم ظهر وليمه داد. از اين رو، بعضى از بزرگان و فضلاء در نجف و كربلا در عروسى‌ها وليمه را ظهر مى‌دادند. اين‌جا مسأله استرقاق نبوده است. بحث ما اين است كه آقايان مى‌فرمايند: در ميدان جنگ اگر كسى را در حال محاربه مى‌گرفتند، حق استرقاق جايز بود، اين فرمايش بايد يك مستند عملى از پيامبر داشته باشد، آيا داريد؟ ما معتقديم كه مستندى نداريد اساساً پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم در تمام اين جنگ‌ها اسير مى‌گرفت، ولى استرقاق نمى‌كرد. خداوند مى‌فرمايد: هيچ پيامبرى را سزاوار نيست كه [براى اخذِ سَربها از دشمنان‌] اسيرانى بگيرد تا در زمين به طور كامل از آنان كشتار كند. شما متاع دنيا را مى‌خواهيد و خدا آخرت را مى‌خواهد و خدا شكست‌ناپذير حكيم است‌ ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى‌ حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ‌ (انفال/ ٦٧) قرآن كريم مى‌فرمايد: فَإِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقابِ حَتَّى إِذا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَ إِمَّا فِداءً حَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزارَها ذلِكَ وَ لَوْ يَشاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَ لكِنْ لِيَبْلُوَا بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ وَ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمالَهُمْ‌ (محمد/ ٤) «پس چون با كسانى كه كفر ورزيده‌اند برخورد كنيد، گردن‌ها [يشان‌] را بزنيد. تا چون آنان را [در كشتار] از پاى درآورديد، پس [اسيران را] استوار در بند كشيد، سپس يا [بر آنان‌] منّت نهيد [و آزادشان كنيد] و يا فديه [و عوض از ايشان بگيريد] تا در جنگ، اسلحه بر زمين گذاشته شود. اين است [دستور خدا] و اگر خدا مى‌خواست، از ايشان انتقام مى‌كشيد، ولى [فرمان پيكار داد] تا برخى از شما را به وسيله برخى [ديگر] بيازمايد و كسانى كه در راه خدا كشته شده‌اند، هرگز كارهايشان را ضايع نمى‌كند» بعد از آن‌كه اسيرشان كرديد، چه‌كار مى‌كنيد؟ فقهاء مى‌گويند: يا استرقاقش كن، يا منت بگذار و آزادش كن يا او را بكش؛ اما قرآن چيز ديگرى مى‌گويد: «فَشُدوا الوثاق فامّا منا بعدُ و امّا فداً» دو راه بيشتر نيست: يا منت بگذار، آزادش كن كه اين براى همشه زير منت است، يا اين‌كه فديه بگير؛