معرفت قرآنى - معرفت، شيخ محمد هادى - الصفحة ٥٨٢ - مقدمه

تعريف دقيق تحنّث و ريشه‌ى اصلى آن مشخص نيست، اما روشن است كه آن، نوعى نيايش است. شايد بهترين نظر، عقيده‌ى هرشفلد باشد كه اين كلمه از واژه‌ى عبرى تِحينُّت با تِحينُّث به معناى دعا و نماز براى خدا گرفته شده است. با وجود اين، ممكن است از ريشه‌اى عربى تأثير گرفته باشد. «حنث»، به صورت دقيق به معنى نقض عهد يا ناكامى در انجام آن و به صورت كلى‌تر به معناى گناه است. از اين رو گفته مى‌شود كه تحنث به معناى انجام دادن كارهايى به منظور اجتناب از گناه يا لغزش است. به كار رفتن واژه تحنّث در اين‌جا شايد نشانگر اين نكته باشد كه اين مطلب قديمى است و از اين جهت اصيل و معتبر است.(Ibid)

وات در مقاله‌ى حنيف خود اين ادعا را تكرار كرده كه تحنّث تقريباً به طور قطع، عبرى و به معناى نيايش است.(EI ،second ed .،s .v .ianff)

بِل اظهار مى‌دارد كه تحنّث با عنوان عبادت، تعبير شده است. بنا به گفته‌ى او، معناى حقيقى واژه، مشخص نيست، اما احتمالًا چيزى شبيه شكوه و زارى كردن از گناه باشد.

( R. Bell

، ١٩٣٤،p .٣١) بِل كه درباره‌ى صحت قضيه ترديد كرده چنين استدلال مى‌كند:" به دليل تصويرى كه قرآن از شخصيت مكّيان ترسيم كرده، و به دليل فقدان كوچك‌ترين مدركى درباره‌ى چنين عملى در عربستان قبل از اسلام، و اين حقيقت كه قرآن هرگز اشاره‌اى به چنين عملى نكرده است، جاى ترديد است كه تحنّث، سنت قريش بوده باشد. در حقيقت، حالت زاهدانه در اين عمل با طبيعت محمد صلى الله عليه و آله و سلم كاملًا بيگانه بود، و روزه‌هاى همراه با آن كه اغلب، خلّاقانه، حتى از سوى دانشمندان غربى آراسته مى‌شد تا پيامبر آينده را آماده ديدن روياهايى در اين مرحله كند، هيچ‌گونه مؤيدى در بخش‌هاى نخستين قرآن ندارند. روزه، قبل از دوره‌ى مدنى تشريع نشده بود و بنابراين تقليدى از روزه يهوديان بود ... كل داستان ساخته و پرداخته دوره‌هاى متأخر است. احتمال مى‌رود اين عمل بر مبناى زهد و رهبانيت مسيحى پايه ريزى شده باشد.[١](Ibid ، ١٦)

چلهود با تأكيد بر دوسويه بودن ريشه‌ى «حنف»، آن را با «حنث» مقايسه كرده و مى‌گويد: محتمل است كه حنث از حنف مشتق شده باشد. حنث يعنى سوگند دروغ؛ تحنث يعنى رد كردن الحاد و بى‌دينى.(J .Chelhod ، ١٩٥٨، ١٣٧)

[١] ١ .See ibid Introduction to the Qur'an ،Edinburgh ،٣٥٩١ ،٤٠١ -٥