معرفت قرآنى - معرفت، شيخ محمد هادى - الصفحة ٥٣٠ - ب - بررسى بنايىكوتاهى حضرتهارون عليه السلام
رهبر، بايد احتمال برنگشتن حضرت موسى عليه السلام را هم در نظر بگيرد. زيرا حالكه بحث امتحان بنىاسرائيل در ميان است (طه/ ٨٥)، احتمال دارد، به اين وسيله امتحان شده باشند كه حضرت موسى عليه السلام در ميانه راه، بعد از دريافت الواح از دنيا برود. به همين جهت، قيام حضرت هارون عليه السلام و شكست آن با توجه به شرايط حاكم بر بنىاسرائيل ثمرهاى جز از بين رفتن خط توحيدى و كشته شدن مومنان يا تضعيف بيش از پيش آنان به دنبال نداشت؛ اما اگر قيامىصورت نمىگرفت، حتى با برنگشتن حضرت موسى عليه السلام امكان ادامه حركت توحيدى، هرچند به صورت كمرنگ و مخفيانه امكان داشت.
همين وضعيت در موردگزينه دوم جارى است، زيرا با خروج حضرت هارون عليه السلام و ملحق شدن به حضرت موسى عليه السلام، بهطور قطع بنىاسرائيل به دو دسته تقسيم مىشدند و شايد اين عمل، همان خواسته مفسدان بود.
بههرحال حضرت هارون عليه السلام گزينه سوم را انتخاب و با كنارهگيرى از بنىاسرائيل، از به وجود آمدن فساد ديگرى به نام «تفرقه» جلوگيرى مىكند و دستور اصلاح و عدم پيروى از مفسدين را اجرا مىكند. ضمن اينكه بهنظر مىرسد، حضرت هارون عليه السلام با اين عمل و آرام نگهداشتن فضا، زمينه را براى اقدامات بعدى حضرت موسى عليه السلام آماده نگه داشت؛ بنابراين، همانطورى كه ملاحظه مىشود، حضرت هارون عليه السلام در مبارزه با گوسالهپرستان نه تنها مرتكب كوتاهى نشده بود، بلكه بهترينگزينه را با توجه به شرائط حاكم در پيش گرفته بود. علاوه بر مطلب فوق ادله ديگرى (اعم از دليل و مويد) براى برائت كامل حضرت هارون عليه السلام هم وجود دارد كه عبارتند از:
١. با مراجعه به آيات قرآن كريم متوجه مىشويم كه پيامبران الهى بعد از ترك اولى يا ارتكاب خطا و لغزش،[١] بلافاصله انگشت اتهام را به سوى خود نشانه رفتهاند و بىدرنگ از خداى متعال طلب مغفرت كردهاند. براى اثبات اين سخن مىتوان به موارد ذيل اشاره كرد:
- حضرت آدم عليه السلام و حوا بعد از خوردن از شجره ممنوعه اظهار داشتند: «پروردگارا! ما به خويشتن ستم كرديم و اگر ما را نبخشى و بر ما رحم نكنى، از زيانكاران خواهيم بود.» (اعراف/ ٢٣)
[١] ١. صدور خطا و لغزش از پيامبران بر مبناى كسانى است كه صدور خطا و لغزش از انبياء را منافى با عصمت نمىدانند.