٢. با توجه به نقل قرآن كريم، بعد از مهار جريان گوساله‌پرستى، قوم بنى‌اسرائيل از كار خود پشيمان شدند. (اعراف/ ١٤٩) اما اين پشيمانى براى جبران اين انحراف بزرگ كافى نبود. از اين رو خداى متعال مجازات سنگينى (كشتن همديگر) براى آنان مقرر كرد (بقره/ ٥٤) از طرف ديگر مسؤوليت و سرپرستى اين قوم در زمان غيبت حضرت موسى عليه السلام به حضرت هارون عليه السلام سپرده شده بود. (اعراف/ ١٤٢)

اگر حضرت هارون عليه السلام در امر سرپرستى و هدايت قوم ذره‌اى كوتاهى كرده باشد، قطعا زمينه‌ساز و شريك در انحراف آنان است. به همين جهت حداقل بايد مثل ديگران مجازات شود؛ اگر نگوييم مجازات وى بايد شديدتر باشد. حال سؤال اين است: آيا واقعا عادلانه است كه چنين كوتاهى و سستى كه زمينه‌ساز انحراف افراد زيادى شده است، فقط با يك استغفار، آن هم از زبان ديگرى، بخشيده شود، ولى ديگران گرفتار مجازات شوند؟ اين درحالى است كه بنى‌اسرائيل از عمل خود پشيمان شدند و پشيمانى خود را در عباراتى مثل «اگر پروردگارمان به ما رحم نكند و ما را نيامرزد، بطور قطع از زيان‌كاران خواهيم بود.» (اعراف/ ١٤٩) ابراز كردند؛ اما هيچ جمله‌اى دال بر پشيمانى حضرت هارون عليه السلام، بر فرض‌كوتاهى‌كردن در امر هدايت و سرپرستى مردم، نقل نشده است.

٣. بعد از اين برخورد تند، وقتى حضرت هارون عليه السلام، ماجرا را تعريف مى‌كند، حضرت موسى عليه السلام عذر ايشان را مى‌پذيرد و براى وى دعا مى‌كند. همين مطلب دليل خوبى براى تبرئه حضرت هارون عليه السلام از هر گونه گناهى مثل كم‌كارى و كوتاهى است. چراكه اگر ايشان در امر رهبرى بنى‌اسرائيل مرتكب كوتاهى شده بود، قطعا گناه‌كار بود و قبول عذر او براى بخشش مربوط به خدا بود نه حضرت موسى عليه السلام؛ چراكه گناه، شكستن حريم خداست و حضرت موسى عليه السلام در اين جريان مى‌توانست نقش يك واسطه را به عهده بگيرد؛ اما در اين جريان هيچ نشانه‌اى، نه از پشيمانى حضرت هارون عليه السلام وجود دارد و نه قبول اين عذر از جانب خداوند. روشن است كه با عدم وجود يكى از اين دو، قطعا توبه مقبولى محقق نخواهد نشد. با وجود اين سؤال اين است كه آيا امكان دارد، خداوند فرد گناه‌كارى را كه از كار خود توبه هم نكرده است، در مقام پيامبرى نگه دارد؟ اين درحالى است كه در ساير موارد، با وقوع حتى‌