روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦٧
پنجشنبه ٤ فروردين ١٣٠٠/ ٢٤ مارس ١٩٢١/ ١٤ رجب ١٣٣٩
* بازگشت فارغ التحصيلان ايرانى مقيم آمريكا به كشور
جليل هاشمزاده ١ به نمايندگى از جمعى از فارغ التحصيلان ايرانى كه در آمريكا مقيم بوده و قصد بازگشت به ايران را داشتند، در نامهاى به وزير داخله، تقاضا نمود به دليل عدم استطاعت مالى براى بازگشت به كشور به آنها كمك مالى بشود. ٢
[تصوير] ميرزا على ديوسالار (سالار فاتح)
* آزاد شدن سالار فاتح از زندان
سيد ضياء الدين طباطبايى رياست وزرا، به كلنل كاظم خان سياح حكمران نظامى تهران دستور داد، سالار فاتح ٣ را از زندان آزاد نمايد. ٤
* دستگيرى تظاهركنندگان مخالف دولت
تعدادى از آزادىخواهان و شاگردان مدرسه سياسى، مديران جرايد و برخى سياسيون به دليل برپا كردن تظاهرات عليه كودتا دستگير و در باغ سردار اعتماد حبس شدند. ٥
______________________________
(١). هاشمزاده فارغ التحصيل مدرسه عالى
كشاورزى دولتى «فرت كليتر» كلمبيا از آمريكا بود. (اسناد ملى ايران، شم ت
٢٩٣٠٠١٥٨٣).
(٢). مراسله هاشمزاده از آمريكا به وزارت داخله، ٤/ ١/ ١٣٠٠، اسناد ملى ايران، شم ت ٢٩٣٠٠١٥٨٣.
(٣). ميرزا على ديوسالار (سالار فاتح) فرزند «ميرزا قلى كجورى» در سال ١٢٤٥ ش، در كجور مازندران متولد شد. پس از فوت مادرش نزد دايى خود ميرزا محمد خان در قريه «ياسل نو» و سپس نزد جد مادرىاش در تبريز رفت. در سال ١٣٠٦ ق، از سوى دايى بزرگ خود ميرزا حسن خان احسن الملك به مباشرى خالصجات سلماس و بعد به سرپرستى ارامنه و نيابت حكومت چهريق پرداخت. چندى بعد به نيابت حكومت دهخوارقان، مامقان، كاوكان و اسكو پرداخت. در سال ١٣٠٨ ق، ميرزا عليخان از جانب حسنعلى خان اميرنظام گروسى پيشكار آذربايجان، مأمور دستگيرى محمد حسن قازجهانى دزد و ياغى معروف و سركوبى دسته او شد. در سال ١٣١٥ ق، مأمور جمعآورى بقاياى مالياتى حسنعلى خان اميرنظام گروسى شد. سال ١٣١٧ ق، ميرزا على خان كه درجه سرتيپى داشت در اداره حكومتى گمارده شد. پس از صدور فرمان مشروطيت وى در سال ١٣٢٥ ق، به سارى رفت.
در آنجا با عدهاى از آزادىخواهان و طرفداران مشروطه، انجمن و مدرسه حقيقت را تشكيل داد اما با تكفيرهايى كه افراد مخالف «انجمن حقيقت» نمودند اعضاى آنرو به كاهش نهاد. پس از بمباران و تعطيلى مجلس، با وجود پافشارى و كوشش سالار فاتح، مشروطهخواهان به كلى در سارى متفرق شدند و از سويى با تعطيلى مجلس و آغاز مبارزه مشروطهخواهان عليه مستبدان، اعضاى انجمن حقيقت نيز هركدام به سويى رفتند. سالار فاتح همخانواده خود را در سارى رها كرده و به همراه سپهدار تنكابنى به رشت عزيمت كرد. در عاشوراى سال ١٣٢٧ ق، در آستانه ورود سالار فاتح و