روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٥٧٦
چهارشنبه ١٠ اسفند ١٣٠٠/ ١ مارس ١٩٢٢/ ١ رجب ١٣٤٠
* انتقال متمردين تبريز به تفليس
براساس گزارشى كه امروز از ماكو به لشكر شمال غرب، رسيد، متمردين غائله تبريز ١ را به تفليس ٢ انتقال داده بودند.
رضا خان دستور داد درباره تحويل و استرداد اسب و اسلحه متمردين نامهاى به وزارت امور خارجه نوشته شود. ٣
* مطالبه نود هزار روپيهاى انگليسىها
بعد از اينكه كاركنان اداره تلگراف ايران، خط تلگرافى بين همدان- قزوين ٤ را كه در دست انگليسىها بود در اختيار گرفتند، دولت انگلستان مبلغ نود هزار «روپيه» ٥ از بابت هزينههايى كه مدعى بود براى احداث اين خط مخارج نموده است، از دولت ايران مطالبه كرد. ٦
* ملاقات وزيرمختار دولت بلژيك با وزير پست و تلگراف
قبل از ظهر امروز وزيرمختار دولت بلژيك در وزارت پست و تلگراف، وزير را ملاقات و با وى گفتگو كرد. موضوع مذاكرات آنان، تجديد قرارداد استخدام «موليتر» بود. ٧
* لزوم تأسيس تشكيلات شير و خورشيد سرخ
مجلس حفظ الصحه دولتى پس از تشكيل كميسيونى راجع به موضوع شير و خورشيد و تشكيل چند جلسه و مطالعه اين موضوع، در اعلام نظر خود به وزارت امور خارجه چنين اظهار داشت: تأسيس شير و خورشيد سرخ از مؤسسات ملى است و بايد با مشاركت عموم ملت، كميتههاى محلى و كميته مركزى تأسيس گردد و چون دولت ايران عضويت صليب سرخ ژنو ٨ را پذيرفته است، از وظايف آن وزارتخانه است كه با اقدامات خود، مقدمات آن را فراهم نمايد. مجلس حفظ الصحه پيشنهاد داد عدهاى از رجال و صاحبنظران به منظور تشكيل كميته مركزى شير و خورشيد دعوت شوند و سپس به تشكيلات كميسيونها و كميتههاى محلى پرداخته شود. ٩
______________________________
(١). منظور عوامل شورش تبريز و همراهان
كودتاى لاهوتى است. (م).
(٢). تفليس پايتخت كشور گرجستان فعلى كه در منطقه قفقاز واقع است.
(٣). تلگراف امير لشكر شمال غرب به وزير جنگ، ١٠/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، س ١٣٠٠، پ ٩٧، ص ٢٥، حاشيه سند.
(٤). سفارت انگليس در نامهاى ديگر به وزارت امور خارجه راجع به اين خطوط تلگرافى چنين اظهار نموده است: وقتى كه قشون روس خاك ايران را تخليه مىنمود اين خط تلگرافى و لوازم آن را به دولت ايران واگذار ننمود، بلكه خط تلگراف و لوازم آن را رها نمود و دولت ايران، آنها را تصرف نمودند. و خط تلگرافى همدان- قزوين تا اندازه زيادى در موقع عقبنشينى روسها خراب شده بود كه در سال ١٩١٨ م اداره تلگراف ايران آن قسمت از خط را كه بين قزوين- آوه قرار داشت، مجددا احداث نمود.
آنوقت قشون انگليس وارد شده و تقريبا خط جديدى از همدان به آوه، احداث و خطى را كه دوباره بين آوه- قزوين ايجاد شده بود، اداره نمود.
سفارت انگليس در پايان از دولت ايران خواسته هرچه زودتر موضوع اين خط تلگراف و خطوط تلگرافى ديگر را بررسى نمايد و تصميمى اتخاذ نمايد كه براى طرفين، مناسب باشد. (اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٣٣، پ ٢، ص ٥).
(٥). واحد پول هندوستان كه در آن زمان مستعمره انگليس بود.
(٦). مراسله سفارت انگليس در تهران به وزير خارجه، ١٠/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ش، ك ٣٣، پ ٢، ص ٢٣.
(٧). روزنامه ايران، ١١/ ١٢/ ١٣٠٠، ص ٣.
(٨). شهر ژنو پايتخت كشور سوئيس مىباشد.
(٩). مراسله مجلس حفظ الصحه دولتى به وزارت خارجه، ١٠/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٦١، پ ١٤، ص ٣٨.