روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٥٥٧
تنها به نامهنگارى و بهكار بردن الفاظ و ضبط در دفاتر بسنده نشود. ١١
* تقاضاى وابسته نظامى انگليس از رضا خان
وابسته نظامى انگليس در گفتگويى كه با «رضا خان» داشت با اين استدلال كه «اقليتى سازمانيافته در صورتى كه اجازه يابد بدون ممانعت به فعاليتهاى خود ادامه دهد مىتواند صدمات زيادى به بار آورد و چنين نهضتهايى بايد در نطفه خفه شوند.» بهطور جدى از وى خواست كه سازمانهاى طرفدار بلشويسم را در نطفه خفه كند. ١٢
[تصوير] ميرزا شهاب الدين بقايى به همراه فرزندش مظفر بقايى
______________________________
(١). ميرزا شهاب الدين بقائى كرمانى، در سال
١٢٦٢ ش، در كرمان متولد شد.
پدرش ميرزا عبد اللّه قاضى در كسوت روحانيت بود. تحصيلات بقائى در علوم قديمه تا درجه اجتهاد ادامه داشت. وى در انتخابات دوره چهارم از سيرجان به وكالت برگزيده شد و در دوره پنجم نيز به اين سمت انتخاب شد. در آن مجلس جزو گروه اكثريت مجلس قرار گرفت و به انقراض سلسله قاجاريه و استقرار سلطنت پهلوى رأى داد. در دوره ششم به مجلس راه نيافت و از آن به بعد وارد دادگسترى و امور قضائى شد. آخرين سمت وى مستشارى ديوان عالى تميز بود. وى در سال ١٣١٣ ش، درگذشت. مظفر بقائى كرمانى يكى از فرزندان اوست. (شرح زندگانى من، ج ٣، ص ٦٧٠- ٦٧٣، مدرس مجاهدى شكستناپذير، ص ٩٠- ٩٣؛ مجله نگين، ٣١/ ٢/ ١٣٤٩، ص ١٣ و ١٤؛ شرح حال رجال سياسى و نظامى ايران، ج ١، ص ٣٠٧).
(٢). تلگراف ايالت كرمان به وزارت داخله، ٢٩/ ١١/ ١٣٠٠، اسناد مجلس، د ٤، ك ٨، ج ٣/ ٣، پ ٣٢.
(٣). صائين قلعه: شاهيندژ، شهرى در آذربايجان غربى.
(٤). ايل شكاك از عشاير كرد آذربايجان غربى مىباشد. مردم اين ايل از مرزنشينان دو كشور ايران و تركيه بوده و بيشتر در اطراف اروميه و شمال غرب درياچه اروميه، در دو بخش صوماى و برادوست زندگى مىكنند.
شكاكها در سال ١٩١٨ دو هزار خانوار بودند ولى در سالهاى بعد به بيش از ٤٤٠٠ خانوار بالغ شدند. جمعيت آنها در سال ١٣٤٥ بيش از ٢٥٠١٢ نفر بود كه در بيش از ١٧٠ آبادى بزرگ و كوچك به سر مىبردند. شكاكها همه چادرنشين و دامپرور بوده و براى يافتن چراگاه كوچ مىكردند. امروزه اكثر مردم ايل دهنشين و كشاورزند اما هنوز هم تعدادى از آنها به ييلاق و قشلاق مىروند. ايل شكاك دو طايفه بزرگ دارد كه عبارتند از: كاردار و عبدوى؛ طايفه كاردار هشت تيره و عبدوى سيزده تيره دارد. سرپرستى در ايل موروثى است و از پدر به پسر مىرسد و چنانچه پسر شايسته سرپرستى نباشد، ريش سفيدان يكى از مردان كاردان و لايق خانواده را به اين سمت انتخاب مىكنند. رسيدگى به اختلافات و رفتارهاى مردم و برطرف كردن نيازمنديهاى افراد ايل از وظايف سرپرستان تيرهها و طايفههاست. (هنر و مردم، شم ٤، ص ٣٨- ٤٦؛ بولتن شماره ٧ دفتر اطلاعات سفارت ايران در واشنگتن ص ٢؛ جنبش ملى كرد، ص ٥٩).
(٥). تلگراف امير لشكر شمال غرب به وزير جنگ؛ ٣٠/ ١١/ ١٣٠٠، اسناد موسسه مطالعات، س ١٣٠٠، پ ٩٧، ص ٤٠.
(٦). جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارشهاى سفارت انگليس، ص ١٣٠.
(٧). مراسله رئيس تذكره ايالت آذربايجان به وزارت خارجه، ٢٩/ ١١/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٦٢، پ ١٤، ص ٣.
(٨). يادداشت وزارت خارجه به سفارت شوروى، ٤/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٦٢، پ ١٤، ص ٢.
(٩). مراسله سفارت شوروى به وزارت خارجه، ٩/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٦٢، پ ١٤، ص ١.
(١٠). تلگراف محمد فهيمى به وزير امور خارجه، ٥/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ١/ ١٥، پ ١٨، ص ٨.
(١١). مراسله هيئت علميه كرمان به وزير خارجه، ٢٩/ ١١/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٣٢، پ ٣٥، ص ١.
(١٢).
Lt Col. Saunders( MA )to Loraine, ٨١ Feb, ٢٢٩١, in Loraine to Curzon, ٠٢ Feb ٢٢٩١, Fo ١٧٣/ ٥٠٨٧/ ٢١٧٤
.