روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٩
يكشنبه ٢٣ اسفند ١٢٩٩/ ١٣ مارس ١٩٢١/ ٣ رجب ١٣٣٩
* اعتراض سواران سرحدى دره جز به عدم دريافت حقوق
سواران مستحفظ ١ سرحدى منطقه «درهجز ٢» به دليل دريافت نكردن حقوق معوقه خود قصد استعفا داشتند، ولى حكومت درهجز با وعده پرداخت حقوق، آنان را از قصد خود منصرف ساخت. ٣
* استنكاف وزير معارف از پرداخت حقوق گمركى
نصير الدوله ٤ وزير معارف در سيزده خردادماه گذشته، اتومبيلى از خارج به كشور وارد كرده بود ولى از پرداخت حقوق گمركى آن استنكاف مىورزيد. ازاينرو، وزارت ماليه طى نامهاى از وى خواست جهت پرداخت حقوق گمركى اتومبيل خود به اداره گمرك اقدام نمايد. ٥
* ملاقات و مذاكره صمصام السلطنه با رئيس الوزراء
امروز بعد از ظهر صمصام السلطنه به دربار رفت و با سيد ضياء الدين طباطبايى رئيس الوزراء ملاقات و مذاكره كرد ٦
* مذاكره اميرنظام با رئيس الوزراء
امروز پيش از ظهر، اميرنظام به دربار رفت و مدتى با رئيس الوزراء مذاكره كرد. ٧
* آزاد شدن سيد جلال و يمين الملك
به دستور رئيس الوزراء، سيد جلال و يمين الملك كه در توقيف بهسر مىبردند، آزاد گرديدند. ٨
* آزادى نصرت الملك، شيخ العراقينزاده و سيد على قمى
حكومتنظامى تهران به اداره نظميه دستور داد آقايان نصرت الملك، شيخ العراقينزاده و سيد على قمى را آزاد نموده و مقرر كند تا مأمورين متعرض آنها نشوند. ٩
______________________________
(١). مرزداران را در آن زمان مستحفظ مرزى يا
سرحددار مىگفتند. (م).
(٢). اين منطقه را امروزه در گز مىگويند. (م).
(٣). روزنامه ايران، ٢٤/ ١٢/ ١٢٩٩، ص ٣.
(٤). احمد بدر ملقب به نصير الدوله در سال ١٢٨٧ ق، در رشت متولد شد.
پدرش، ميرزا عبد الوهاب شيرازى (نصير الدوله، آصف الدوله) از مشاهير رجال عهد ناصرى، و مادرش، عصمت السلطنه دختر حاج فرهاد ميرزا معتمد الدوله بود. درسهاى مقدماتى را نزد معلمان خصوصى خواند و در دار الفنون تهران به تحصيل ادامه داد. در ادبيات فارسى و عربى و شيوه نگارشى و خوشنويسى پيشرفت بسيار كرد. در ١٣٠١ از ناصر الدين شاه لقب نصير الدوله گرفت. در ١٣٠٥ وارد وزارت امور خارجه شد و به تدريج ارتقا يافت و به چند مأموريت خارج رفت. در ١٣٢٢ وزيرمختار ايران در بلژيك شد و تا انقلاب مشروطيت در آن سمت باقى بود. مدتى پس از بازگشت به تهران، مديركل وزارت امور خارجه شد. حسن وثوق (وثوق الدوله) كه در ١٣٣٤ به رئيس الوزرايى منصوب شد و مقام وزارت امور خارجه را نيز بر عهده گرفت، نصير الدوله را به معاونت آن وزارتخانه منصوب كرد و پس از چندى، كفالت آن را به او سپرد. در ١٣٣٦ ق، پس از رئيس الوزرايى مجدد وثوق الدوله، نصير الدوله وزير معارف و علوم شد. در اوايل ١٣٠٥ ش، در انتخابات دوره ششم مجلس شوراى ملى از سيرجان به وكالت برگزيده شد، اما پيش از افتتاح مجلس حسن مستوفى او را به وزارت معارف منصوب كرد. و نصير الدوله در تغيير بعدى هيئت وزيران نيز در همين مقام باقى ماند.
در بهمن ١٣٠٥، در سومين تغيير هيئت وزيران، جاى خود را به سيد محمد تدين رئيس مجلس شوراى ملى داد و به مجلس رفت، وى در جوانى با دختر عبد الصمد ميرزا عز الدوله، فرزند محمد شاه قاجار ازدواج كرد.
نصير الدوله در ١٣٠٩ ش، بر اثر عارضه سكته درگذشت. (مجله يادگار؛ س ١٣٢٧، شم ٦ و ٧، ص ٣٧؛ شرح حال رجال ايران، ج ١، ص ٧٩- ٧٨؛ رجال دوره قاجاريه، ص ٧٥).
(٥). مراسله وزارت ماليه به نصير الدوله، ٢٣/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد ملى ايران، شم ت ٢٤٠٠٠٠١٨٢.
(٦). روزنامه ايران، ٢٤/ ١٢/ ١٢٩٩، ص ١.
(٧). همان.
(٨). مراسله حكومتنظامى تهران به اداره نظميه، ٢٣/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد ملى ايران، شم ت ٢٩٣٠٠١٤٧٩.
(٩). همان.