ضياء الدين طباطبايى به رياست بانك استقراضى منصوب شده بود با انتشار بيانيه‌اى خطاب به كاركنان اين بانك، خود را به عنوان رئيس بانك معرفى و اعلام نمود، تحويل گرفتن دارايى و دفاتر و اموال منقول و غيرمنقول بانك از همين امروز آغاز خواهد شد. ١١

* انتصاب جديد در اداره وزارت امور خارجه‌

امروز «احتشام الوزاره» به رياست اداره مرموزات وزارت امور خارجه منصوب گرديد. ١٢

______________________________
(١). محمد رضا خان ملقب به سردار فاتح، متولد سال ١٢٦٣ ش، نهمين پسر امامقلى خان، مشهور به حاجى ايلخانى، مؤسس شاخه جديدتر هفت لنگ، كه رؤساى آن به «خوانين بزرگ» ملقب بودند. او با يكى از دختران عمويش، نجفقلى خان صمصام السلطنه ازدواج كرد كه پدر شاپور بختيار آخرين نخست‌وزير محمد رضا پهلوى بود. لقب سردار فاتح با فرمان عموى ديگرش حاجى عليقلى خان، سردار اسعد دوم در زمان قشون‌كشى بختيارى‌ها براى فتح تهران در تابستان ١٣٢٧ ق، به او داده شد. در ١٣٣٢ ق، فرماندار يزد و در ١٣٠٠ ش، فرماندار اصفهان بود. در ١٣٠٩ ش، به تهران بازگشت و در ١٣١٢ ش، همراه با چند تن ديگر از اعضاى خانواده‌اش دستگير و در ١٣١٣ ش، در زندان اعدام شد. (دانشنامه جهان اسلام، ج ٢، ص ٤٢٨).

(٢). امير حسين خان فرزند «خسرو خان سردار ظفر» در چهار محال و بختيارى در سال ١٢٧٣ ش، متولد شد. تحصيلات مقدماتى را در ايران گذرانيد و سپس براى تكميل تحصيلات در امور سياسى و اجتماعى به خارج از كشور رفت و دوره تحصيلات عالى را در لوزان و پاريس و انگلستان به پايان رسانيد. امير حسين از سال ١٢٩٦ ش، تا ١٢٩٩ حاكم يزد بود. در دوره‌هاى پنجم، ششم، هفتم، نهم و پانزدهم از ايل بختيارى و در دوره ششم از نجف‌آباد اصفهان به نمايندگى انتخاب شد. (مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى، ج ٢، ص ٧٠٥).

(٣). خسرو خان ملقب به سردار ظفر يكى از سرداران بختيارى است كه به هنگام حكومت اصفهان، محدوده حكومتى‌اش شهرهاى كمره، گلپايگان و خوانسار را نيز دربر مى‌گرفت. خسرو خان سردار ظفر فرزند پنجم حسينقلى خان ايلخانى بختيارى است. وى بعد از تحصيلات مقدماتى در اوايل سلطنت محمد على شاه با برادرش «سردار اسعد» به اروپا رفت و در آنجا زبان فرانسه را فراگرفت. او دو فرزند خود را نيز براى تحصيل زبان فرانسه و علوم سياسى در سال ١٣٢٨ ق، به سوئيس فرستاد. سردار ظفر توانست در سال ١٩٠٧ قول فرمان منصب ايلخانى بختيارى را از محمد على شاه دريافت دارد. خسرو خان سردار ظفر خاطرات خود را در كتابى تأليف كرد.

خسرو خان سردار ظفر در بهمن‌ماه ١٣١٢ ش، درگذشت. (روزنامه اطلاعات، ٨/ ١١/ ١٣١٣؛ رجال و حاكمان كمره و جاپلق، ص ٥٨٤- ٥٨٧؛ تاريخ سياسى، اجتماعى بختيارى، ص ٢٩٦، ٢٩٧؛ مجله يغما، س ١٣٣٧، شم ٢، ص ٦٨).

(٤). محمد تقى خان اسعد بختيارى ملقب به امير جنگ و ضياء السلطان، فرزند حاج عليقلى خان سردار اسعد، در سال ١٢٦٧ ش، متولد شد. پدرش، سردار اسعد بختيارى از سران مشروطه و سركرده مجاهدين بختيارى در فتح تهران بود. محمد تقى خان اسعد در فتح تهران (١٣٢٧ ق) فرماندهى گروهى از بختيارى‌ها را به عهده داشت و پس از فتح تهران و استقرار دولت مشروطه، مأمور سركوب نيروهاى سالار الدوله شد و در صدر مشروطه به مأموريت‌هاى مختلفى از طرف دولت گمارده شد.

محمد تقى خان اسعد در دوره‌هاى پنجم و ششم، هفتم، هشتم، نهم و چهاردهم مجلس شوراى ملى از سوى اهالى ساوه، زرند و دزفول به نمايندگى برگزيده شد. او در مجلس پنجم در سال ١٣٠٤ ش، يكى از امضاء كنندگان ماده‌واحده انقراض سلطنت قاجاريه و تشكيل مجلس مؤسسان بود.

در سال ١٣٠٤ ش، نيز به نمايندگى از طرف مردم ساوه وارد مجلس مؤسسان شد و در شعبه دوم آن به فعاليت پرداخت. پس از دستگيرى برادر بزرگتر او جعفر قلى خان سردار اسعد و دستگيرى سران بختيارى در سال ١٣١٢، امير جنگ نيز در حاليكه نماينده مجلس نهم بود و مصونيت پارلمانى از او سلب شد و اسعد به زندان رفت و در بند هفت با چند تن از بختيارى‌ها و نيز برخى فعالان سياسى چپ‌گرا در حبس ماند. دو برادرش در زندان كشته شدند. پس از شهريور ١٣٢٠ و تبعيد و خروج رضا شاه از كشور او نيز به همراه ساير زندانيان سياسى آزاد شد. محمد تقى خان اسعد در دوره چهاردهم مجلس شوراى ملى (اسفند ١٣٢٢) مجددا به وكالت مجلس رسيد و رئيس سنى مجلس شد. اسعد بختيارى در اسفند ١٣٣٢ نيز، به عنوان سناتور انتصابى اصفهان تعيين شد. سرانجام او در ٩ فروردين ١٣٤٣ درگذشت. (فرهنگ ناموران، ج ٢، ص ٤٩٦- ٤٩٨).

(٥). نصير خان صارم الملك ملقب به سردار جنگ در سال ١٢٤٣ ش، متولد شد. از سران بختيارى، پنجمين پسر امامقلى خان، مشهور به حاجى ايلخانى، از معدود سران بختيارى بود كه در مقام فرمانده هنگ سوار مستقر در تهران، در جريان انقلاب مشروطه در كنار سلسله قاجار باقى ماند. در طول جنگ جهانى اول ايلخانى بختيارى بود، و در نظر ايشان چهره‌اى افسانه‌اى و جنگجويى دلير و تسليم‌ناپذير و سرسخت است. وى در سال ١٣١١ ش، درگذشت. (دانشنامه جهان اسلام، ج ٢، ص ٤٢٨).

(٦). تلگراف كارگزارى اصفهان به وزير خارجه، ١٥/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٦، پ ٥، ص ٨٤.

(٧). مراسله سفارت فرانسه به وزارت خارجه، ١٤/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٢٦، پ ١، ص ٢٤.

(٨). تلگراف كارگزارى اصفهان به وزارت خارجه، ١٥/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٦، پ ٥، ص ٨٥.

(٩). تلگراف كارگذارى اصفهان به وزارت خارجه، ١٥/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٦، پ ٥، ص ٨٦.

(١٠). پس از درگذشت هاراتون طومانيانس چهار فرزند وى كه مهم‌ترين آنها الكساندر طومانيانس نام داشت راه پدر خود را ادامه داده و فعاليت‌هاى اقتصادى خود را گسترش دادند. وزارت ماليه براى سروسامان دادن به امور بانك استقراضى و ايجاد زمينه‌هاى لازم براى تأسيس بانك ايران از الكساندر طومانيانس ارمنى تبار استفاده كرد و پس از مدتى در دوران رئيس الوزرايى قوام السلطنه، ممتاز الملك رئيس بانك ايران شد. (در برخى منابع نام وى تونيانس نيز ذكر شده است). (اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠١، ك ٣٨؛ تاريخچه سى ساله بانك ملى ايران، ص ٤٧- ٤٩).

(١١). اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٣٦، پ ١٦، ص ١٤٣.

(١٢). روزنامه ايران، ١٦/ ١٢/ ١٢٩٩، ص ١.