روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٣٧
تهران در ١٣٢٧، به ايران بازگشت و مجددا وكيل مجلس گرديد. در سال ١٣٢٩، به وزارت پست و تلگراف منصوب و در سال ١٣٣٢ براى حكومت يزد نامزد گرديد. بعد از يك سال و چند ماه به تهران بازگشت و در سال ١٣٣٤ با ساير مشروطهخواهان به قم مهاجرت كرد. سپس از آنجا به نائين رفت، در سال ١٣٠٠ نيز، حاكم يزد بود و در سال ٣- ١٣٠٢ ش، در كابينه رضا خان سردار سپه، وزير دادگسترى بود سرانجام در استاندارى فارس در اثر عارضه سكته قلبى درگذشت. (شرح حال رجال ايران، ج ١، ص ٩- ١٣٨؛ رجال وزارت خارجه، ص ٨- ١٠٧؛ شرح زندگانى من، ص ١٠٤؛ اسناد ملى ايران، شم ت، ٢٩٠٠٠٧٤٦٤).
______________________________
(٢). تلگراف وزارت خارجه به منشور الملك در
آستارا، ١٧/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ١/ ١٥، پ ١٦، ص ٢٩.
(٣). مجيد آهى در سال ١٢٦٥ ش، به دنيا آمد. وى فرزند ميرزا ابو القاسم خان آهى و نوه دخترى محمد صديق الملك اسفنديارى بود. خاندان آهى در اصل اهل تهران و از ده «آه» از نواحى آبعلى دماوند هستند. مجيد آهى دوران ابتدايى را در مدرسه فرهنگ تهران پشتسر گذارد. در ١٢٨٦ ش، براى ادامه تحصيل به روسيه رفت و در دانشگاه مسكو در رشته حقوق بين الملل تحصيل كرد. آهى پس از دريافت ليسانس حقوق در ١٢٩٦ ش، به تهران بازگشت و در نخستين شغل رسمى خود در سمت استادى مدرسه علوم سياسى تهران به كار مشغول شد. در اسفند ١٢٩٧، از طرف وزارت فلاحت و تجارت و فوايد عامه كابينه وثوق الدوله، به سمت كميسر و نماينده دولت در شيلات درياى خزر منصوب شد و تا آذر ١٢٩٩، نماينده دولت در شيلات درياى خزر بود. پس از بازگشت به تهران در ١٣٠٠ ش، از سوى رضا قلى خان نير الملك، وزير «معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه» كابينه سيد ضياء، معاون آن وزارتخانه شد. آهى در ١٣٠١ ش، با پيوستن به حزب راديكال على اكبر داور، كه براى حمايت از سردار سپه تشكيل شده بود، به وادى سياست قدم نهاد. آهى با شكلگيرى مجلس مؤسسان، در ١٣٠٤ ش، از دماوند نامزد شد و با حمايت حزب راديكال كه نقش مؤثرى در تشكيل مجلس مؤسسان داشت، به اين مجلس راه يافت. در ١٣٠٦ ش، از وزارت معارف به وزارت عدليه رفت و تا شش سال به عنوان مستشار ديوان عالى قضاوت كرد. مجيد آهى در مرداد ١٣١٢ والى فارس شد و بيش از دو سال در اين سمت باقى ماند. پس از آنكه على منصور، وزير راه كابينه محمود جم، به دليل سوءاستفاده مالى در احداث ساختمان راهآهن از كار بركنار شد، آهى با توصيه داور در دى ١٣١٤، به وزارت راه منصوب شد. او زمانى وزير راه شد كه عمليات احداث راهآهن سراسرى رو به پايان بود؛ لذا راهآهن شمال ايران در ١٣١٥ و راهآهن سراسرى در ٤ شهريور ١٣١٧ افتتاح شد، آهى سه ماه پس از افتتاح راهآهن سراسرى، مورد توجه خاص رضا شاه بود؛ اما ديرى نپاييد كه مورد غضب قرار گرفت و در ٨ آذر ١٣١٧، از كار بركنار و روانه زندان شد. آهى بيش از سه ماه در زندان شهربانى گذراند و پس از آن آزاد شد و به مدت دو سال خانهنشين بود. آهى پس از دو سال دورى از مشاغل دولتى مورد عفو قرار گرفت و در كابينه على منصور براى پست وزارت دادگسترى دعوت شد. آهى در ١٣١٨ به وزارت دادگسترى منصوب شد. در شهريور ١٣٢٠ رضا شاه پست نخستوزيرى را به آهى پيشنهاد داد اما آهى نپذيرفت. در نخستين كابينه زمان محمد رضا پهلوى، به سمت وزير دادگسترى منصوب شد. آهى در ٢٢ شهريور ١٣٢٥ در شصت سالگى درگذشت. او را در مقبره ظهير الدوله شميران به خاك سپردند.
آهى علاوه بر مشاغل حكومتى، در امور فرهنگى و اجتماعى نيز فعاليت داشت. او از هنگام تأسيس انجمن شير و خورشيد سرخ ايران در ١٣٠٢ ش، به عنوان منشى و سپس معاون خزانهدار كل با آن جمعيت همكارى مىكرد.
همچنين در ١٣٠٦ ش، معلم مدرسه تجارت و در ١٣٠٧ ش، مدرس حقوق ادارى در مدرسه عالى حقوق بود و در زمان تصدى وزارت دادگسترى، در تشكيل انجمن حمايت از زندانيان مشاركت داشت. (فرهنگ ناموران، ج ١، ص ٣٤٦- ٣٦٩).
(٤). روزنامه ايران، ١٩/ ١٢/ ١٢٩٩، ص ٢.
(٥). اسناد كابينه كودتا، ص ٨٨.
(٦). گدس، سفيركبير انگلستان در آمريكا بود. (م).
(٧).
Geddes to Curzon, ٨ March ١٢٩١, Fo ١٧٣/ ٤١٨٧/ ٤٥٦٢
. (٨). تلگراف وزير داخله به حكومت كل بنادر، ١٧/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٣٤، پ ١، ص ٢٣.