روز شمار تاريخ معاصر ايران
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص
٦١٨ ص
٦١٩ ص
٦٢٠ ص
٦٢١ ص
٦٢٢ ص
٦٢٣ ص
٦٢٤ ص
٦٢٥ ص
٦٢٦ ص
٦٢٧ ص
٦٢٨ ص
٦٢٩ ص
٦٣٠ ص
٦٣١ ص
٦٣٢ ص
٦٣٣ ص
٦٣٤ ص
٦٣٥ ص
٦٣٦ ص
٦٣٧ ص
٦٣٨ ص
٦٣٩ ص
٦٤٠ ص
٦٤١ ص
٦٤٢ ص
٦٤٣ ص
٦٤٤ ص
٦٤٥ ص
٦٤٦ ص
٦٤٧ ص
٦٤٨ ص
٦٤٩ ص
٦٥٠ ص
٦٥١ ص
٦٥٢ ص
٦٥٣ ص
٦٥٤ ص
٦٥٥ ص
٦٥٦ ص
٦٥٧ ص
٦٥٨ ص
٦٥٩ ص
٦٦٠ ص
٦٦١ ص
٦٦٢ ص
٦٦٣ ص
٦٦٤ ص
٦٦٥ ص
٦٦٦ ص
٦٦٧ ص
٦٦٨ ص
٦٦٩ ص
٦٧٠ ص
٦٧١ ص
٦٧٢ ص
٦٧٣ ص
٦٧٤ ص
٦٧٥ ص
٦٧٦ ص
٦٧٧ ص
٦٧٨ ص
٦٧٩ ص
٦٨٠ ص

روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٣١٧

عباس ميرزا تحصيلات ابتدايى و متوسطه را در مدرسه‌هاى علميه و دار الفنون تهران به انجام رساند. بر طبق گزارشى، تحصيلات عالى خود را در رشته حقوق بين الملل در دانشگاه‌هاى فرانسه گذراند.

در جريان جنگ جهانى اول، به صف مهاجران پيوست و، به گفته خود، هنگام كمك به نيروهاى ژاندارمرى در مناطق كوهستانى غرب كشور، در همدان، به اسارت نيروهاى انگليسى درآمد و يازده ماه در آن شهر زندانى گرديد. پس از جنگ جهانى اول، در يكى از كابينه‌هاى ميرزا حسن خان مشير الدوله، در سمت معاون ادارى رئيس الوزراء قرار گرفت. در ١٣٠٠ ش، به روزنامه‌نگارى روى آورد و روزنامه سياست را، به صاحب‌امتيازى و مسئوليت خود منتشر كرد. اولين شماره اين نشريه در ١٦ شهريور ١٣٠٠، برابر با ٤ محرم ١٣٤٠، انتشار يافت. روزنامه سياست، در طى دوران نشر، مكرر توقيف شد. در زمستان ١٣٠١ ش، هنگامى كه آن روزنامه توقيف گرديد، اسكندرى، كه با ميرزاده عشقى دوستى داشت، روزنامه قرن بيستم را به صاحب‌امتيازى عشقى و مديرمسئولى خود، منتشر كرد.

سياست در ١٣٠٢ ش، بار ديگر اجازه نشر گرفت. با شروع دوره پنجم مجلس شوراى ملى (بهمن ١٣٠٢)، وى به فراكسيون اقليت، به رهبرى سيد حسن مدرس، نزديك شد و سياست در زمره جرايد متمايل به گروه اقليت درآمد. در تير ١٣٠٣ ش، به دنبال ترور ميرزاده عشقى، مديران روزنامه‌هاى وابسته به فراكسيون اقليت، از جمله اسكندرى، در مجلس شوراى ملى تحصن كردند. اندكى بعد، انتشار سياست هم متوقف ماند. اسكندرى، حدود سال‌هاى ١٣٠٥ و ١٣٠٦ ش، مدتى رياست كابينه وزارت فوايد عامه را بر عهده داشت. كيفيت فعاليت او در آن وزارتخانه به‌طور دقيق معلوم نيست.

در پى انتشار خاطرات آقابكف، در ١٣١٠ ش، و افشاى اين قضيه كه جاسوس نمره شانزده دستگاه اطلاعاتى شوروى يكى از شاهزادگان قاجارى است كه داراى منصب مهمى در وزارت فوايد عامه است اسكندرى، با كسان ديگرى كه در آن كتاب به تلويح يا تصريح، متهم به جاسوسى شده بودند، بازداشت شد. اما او، پس از چندى، بدون محاكمه آزاد گرديد.

اسكندرى مى‌گفته است كه نزديك به ده بار، در دوره رضا شاه بازداشت و هر بار، پس از تحمل چند ماه زندان، آزاد شده است.

در ارديبهشت ١٣١٦ ش، با دستگيرى گروه ٥٣ نفر، به اتهام تبليغ افكار كمونيستى، عباس اسكندرى هم بازداشت شد و گويا، به جرم تبليغ كمونيسم و فاشيسم محكوم به شش سال حبس گرديد.

آوانسيان، اسكندرى را بورژوايى حقه‌باز، وزيرمآب و بى‌اعتنا و بى‌اعتقاد به توده‌ها مى‌خواند. گفته شده است كه پيشتر با رابين زينر، مأمور ويژه سازمان‌M .I .٦ (سرويس جاسوسى) بريتانيا در ايران، درباره راه‌هاى براندازى دولت محمد مصدق مذاكره داشته و، پس از تأكيد زينر بر اهميت شركت نفت ايران و انگليس براى اقتصاد ايران، به او گفته بوده است كه اهميت آن را درك مى‌كند و قوام السلطنه به مراتب ترجيح مى‌دهد كه انگليسى‌ها در ايران نفوذ داشته باشند تا آمريكايى‌ها يا روس‌ها كه دشمن ايران به حساب مى‌آيند.

اسكندرى و ارسنجانى در دوران چهار روزه نخست‌وزيرى قوام، از ٢٦ تا ٣١ تير ١٣٣١، مجدانه كوشيدند تا پايه‌هاى سست و لرزان زمامدارى قوام السلطنه را تحكيم بخشند. نخست‌وزير وقت، با آنكه هنوز كابينه‌اش را تشكيل نداده بود، آن دو را، به ترتيب، به سمت معاون پارلمانى و معاون سياسى خويش منصوب كرد. اما تلاش مشاوران و معاونان قوام مؤثر نيفتاد و ٣١ تير، بار ديگر، مصدق فرمان نخست‌وزيرى گرفت. اسكندرى، دو هفته بعد، در ١٥ مرداد، با انتشار نامه سرگشاده‌اى به دكتر مصدق، نسبت به تصويب لايحه اختيارات نخست‌وزير، كه شامل واگذارى حق قانونگذارى در اجراى مواد نه‌گانه برنامه دولت مى‌شده است، سخت اعتراض كرد و آن مصوبه را در حكم تعطيلى مشروطه و برقرارى ديكتاتورى دانست. او، با يادآورى مبارزات مصدق در راه استقرار عدالت و دموكراسى، آن لايحه را خلاف دموكراسى و خيانت به مردم شمرد و از نخست‌وزير خواست كه آن را از مجلس پس بگيرد.

در ٢٥ دى همان سال، نيز طى نامه سرگشاده‌اى به شاه، تصويب لايحه اختيارات نخست‌وزير را مغاير قانون اساسى خواند و از شاه به سبب توشيح آن انتقاد كرد. اسكندرى پس از اين وقايع، از سياست كناره گرفت و با وكالت ارسنجانى، به كار خريدارى و تصاحب زمين‌هاى وسيعى در منطقه طرشت، در غرب تهران، روى آورد. با انتشار فهرست ايرانيان سهامدار در شركت نفت انگليس و ايران و شركت‌هاى فرعى آن، معلوم شد كه اسكندرى نيز در آن شركت‌ها صاحب ٢٣٥ سهم بوده است. او در اول مرداد ١٣٣٨، بانك ايران و غرب را تأسيس كرد، كه چهل درصد سهام آن به سوئيسى‌ها تعلق داشت. اسكندرى سرانجام، در ٢٤ دى ١٣٣٨، هنگامى كه براى رسيدگى به امور بانكى و مذاكره با سهامداران به اروپا رفته بود به سبب سكته قلبى در مونيخ درگذشت. فرهنگ ناموران، ج ٢، ص ٥٣٠- ٥٣٥).

______________________________
(٣). روزنامه سياست، ١٦/ ٦/ ١٣٠٠، ص ١.

(٤). مراسله هيئت دولت به وزارت ماليه، ٢٤/ ٦/ ١٣٠٠، اسناد رياست جمهورى، شم ب ٤/.

(٥). روزنامه ايران، ١٤/ ٧/ ١٣٠٠، ص ٢.

(٦). جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارش‌هاى سفارت انگليس، ص ٣٧.

(٧). تلگراف نمايندگى مخصوص ايران در تركستان به وزارت خارجه، ٢/ ٧/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٣٥، پ ١، ص ٢٢.

(٨). تلگراف كارگزارى قزوين به وزارت خارجه، ١٦/ ٦/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، سال ١٣٠٠، ك ٣٤، پ ٢، ص ٤٢.

(٩). روزنامه اتحاد، ١٦/ ٦/ ١٣٠٠، ص ٢. روزنامه ايران، ١٧/ ٦/ ١٣٠٠، ص ١.

(١٠). مراسله سفارت انگليس به وزير امور خارجه، اسناد وزارت امور خارجه ايران، ١٦/ ٦/ ١٣٠٠، ك ٣، پ ٣، ص ١٣.