روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ١٩٢
دوشنبه ١٦ خرداد ١٣٠٠/ ٦ ژوئن ١٩٢١/ ٢٩ رمضان ١٣٣٩
* گزارش سفارت آمريكا درباره نرمن
سفارت آمريكا در تهران، در گزارشى تصريح كرد: با وجود آنكه نرمن وزيرمختار انگليس در تهران، مردى توانا و با فرهنگ مىباشد، نتوانسته است، نزد ايرانيان محبوبيت يابد. وى بيزارىاش را از ايران و هرچه ايرانى است، آشكارا ابراز مىكند و كارمندان خوبى ندارد. بيشتر آنان افسران سابق ارتش هند با درجه نايب سرهنگى هستند و ايرانيان به تمسخر، آنها را «كلنل كمپانى هند» مىخوانند. ١
* ملاقات قوام السلطنه با شارژدافر فرانسه
شارژدافر ٢ فرانسه در دربار با قوام السلطنه ديدار و گفتگو كرد. ٣
* اعتراف اسمايس به دخالت در كودتاى سوم اسفند
ژنرال «ويليام ديكسن» كه قبلا در ايران حضور داشت و به لندن فراخوانده شده بود، امروز در نامهاى به يكى از اعضاى سفارت آمريكا در تهران نوشت: «هنگامى كه از قزوين عبور مىكردم، ژنرال «اسمايس» را ديدم و او موضوعى را كه همه حدس مىزديم، اعتراف كرد و گفت: او ترتيب كودتاى قزاقها را در تهران داده است. وى در ادامه افزود: ژنرال «اسمايس» اظهار داشت: اين عمليات را با اطلاع سفارت انگليس در تهران انجام داده است و به نقش «دبليو. ا. اسمارت» در اين زمينه اقرار كرد.» ٤.
* آمارگيرى از اسراى جنگى گيلان
وزارت امور خارجه به درخواست سفارت روسيه از وزارت داخله ٥ خواست هرچه سريعتر آمار افرادى را كه در فرونت گيلان اسير شده و در سمنان و تهران و قزوين و نقاط ديگر محبوس هستند، مشخص نموده و به وزارت امور خارجه اعلام نمايند چند نفر از محبوسين از اتباع روس هستند. ٦
* انتصاب جانشين كنسول انگليس در همدان
چون «كاپيتان بانيستر»(Captain Banister) جانشين كنسول انگليس در همدان، قصد عزيمت به انگلستان را داشت، سفارت انگليس، «مانى پنى»(Mony Penny) را به عنوان جانشين موقت كنسول انگليس در همدان به وزارت امور خارجه معرفى نمود و اعلام كرد وى دو روز پيش عازم محل مأموريت خود شده است. ٧
* طرح انگلستان براى اشغال جنوب ايران
كاپيتان نوئل(Captain Noel) مأمور اطلاعاتى انگلستان كه قبلا در ايران و قفقاز بهسر مىبرد، درباره اوضاع ايران و حمله بلشويكها و طرح انگلستان براى اشغال جنوب ايران نامهاى را براى سرپرسى كاكس ٨ ارسال كرده بود كه اين نامه توسط مأمورين كشور شوروى كشف و در روزنامه پراودا ٩ در تاريخ ٢٢ مى ١٩٢٣ منتشر شد. متن نامه مزبور به شرح ذيل است:
«سرپرسى عزيزم، در ژانويه امسال وزارت امور خارجه مرا به اينجا فرستاد، يعنى درست در لحظاتى كه به نظر مىرسيد به دنبال عزيمت نيروهاى ما، قواى بلشويك، ايران را اشغال كرده و بدينوسيله به ما اجازه همهگونه فعاليت و آزادى در جنوب ايران مىدهند، اما اين دو سياست درست از كار در نيامد. بلشويكها به جاى پيشروى در خاك ايران عقبنشينى كردند و نظرشان اين بود كه نبايد شتابزده عمل كرد و بدون برنامه به آب زد. سياست آنها اين است كه، اتحاد و اتفاق قواى ايران را حفظ نمايند و با هروسيلهاى كه شده است، مانع بشوند در جنوب ايران ما فدراسيون جنوب را تشكيل بدهيم و دلايل آنها مبتنى بر اين است كه، اين عمل براى مدتهاى طولانى اين منطقه را از تبليغات و نيروهاى مسلح آنها دور نگاه خواهد داشت. بر پايه همين دلايل بود كه آنان از نامزدى صمصام براى نخستوزيرى پشتيبانى كردند. تا به امروز تنها منطقهاى كه با جنوب در ارتباط است، تهران مىباشد،