كيخسرو شاهرخ در نامه‌اى به سيد ضياء الدين طباطبايى رياست وزرا و وزير داخله با اشاره به فجايع و جنايات ماشاء اللّه نام گماشته بانك شاهنشاهى و همدستانش در كرمان نسبت به زرتشتيان و ارامنه و قضيه قتل پسر نرسس ارمنى اظهار داشت: اكنون كه عاملين ارتكاب اين جنايت فجيع دستگير و به جنايات خود اعتراف نموده‌اند، مردم منتظر صدور حكم مجازات آنها مى‌باشند. ١

* معرفى مديركل وزارت ماليه‌

بعد از اتخاذ تصميم هيئت دولت مبنى بر واگذارى مقام مديركلى وزارت ماليه برعهده «ميرزا محمد على خان فرزين» ٢، وزارت ماليه امروز ضمن معرفى وى به وزارت داخله از آن وزارتخانه و ادارات تابعه آن درخواست كرد امضاى مشار اليه را رسما به سمت مذكور، بشناسند. ٣

* چگونگى تحويل دادن اسلحه و مهمات پليس جنوب‌

سفارت انگليس بنا به درخواست دولت انگليس و حكومت هندوستان و كلنل فريزر مفتش كل قشون جنوب، از وزارت امور خارجه، سؤال كرد دولت ايران در چه تاريخى قصد دارد پليس جنوب را تحويل بگيرد و تحت چه شرايطى اسلحه و مهمات متعلق به پليس جنوب را تحويل خواهد گرفت. ٤

______________________________
(١). نامه كيخسرو شاهرخ به سيد ضياء الدين طباطبايى، ١٨/ ٢/ ١٣٠٠، اسناد ملى ايران شم ت ٢٩٣٠٠٥٩٧٥.

(٢). محمد على فرزين معروف به كلوپ در سال ١٢٥٧ ش، متولد شد. وى اصالتا از اهالى فيروزآباد خمين بود. پدرش ميرزا مسيح اصفهانى در وزارت علوم به كار اشتغال داشت. محمد على فرزين تحصيلات ابتدائى را در مدارس جديد التأسيس گذراند و سپس وارد مدرسه دار الفنون شد. وى مدتى در همدان، حسابدار كلوپ فرانسوى‌ها بود و ازاين‌رو، به ميرزا محمد على خان كلوپ معروف شد. وى به مدت ٩ سال در اداره گمرك خدمت كرد.

فرزين در اوايل مشروطيت، انجمن فرهنگ را از محصلين ايرانى تشكيل داد كه بعدها به شركت فرهنگ تبديل شد و مدرسه فرهنگ در تهران نيز از آثار اين شركت بود. وى در سال ١٣٢٩ ق، به سمت رياست ماليه همدان منصوب شد. در انتخابات دوره سوم مجلس شوراى ملى به همراه اميرنظام قره‌گوزلو به نمايندگى از مردم شهر همدان به مجلس شوراى ملى راه يافت. فرزين در مجلس سوم به فرقه دموكرات پيوست. همزمان با تشكيل مجلس سوم جنگ جهانى اول نيز آغاز شد، به دنبال ورود قواى نظامى متجاوز به خاك ميهن، به همراه ساير آزادى‌خواهان به غرب كشور مهاجرت كرد و در سال ١٣٣٥ ق، در حكومت موقتى در تبعيد كه در كرمانشاهان تحت رياست نظام السلطنه تشكيل شد، به سمت وزارت دارايى منصوب گرديد.

پس از بازگشت از مهاجرت، مدتى رئيس اداره حسابدارى وزارت ماليه بود و بعد در سال ١٣٠٤ ش، وزيرمختار ايران در آلمان شد. پس از چند سال در بهمن ١٣٠٧ ش، در كابينه مخبر السلطنه هدايت، كفيل وزارت خارجه شد و از شهريور ١٣٠٨ ش، در همان كابينه به وزارت ماليه رفت. باز در همان كابينه از اواخر آبان ١٣٠٨ ش، وزير خارجه شد. در ارديبهشت ١٣٠٩ فرزين از وزارت امور خارجه بركنار و جاى خود را به محمد على فروغى داد و به سمت وزيرمختار ايران عازم برلين گرديد. فرزين در سال ١٣١٣ معاون بانك ملى ايران شد و در سال ١٣١٥ به قائم‌مقامى بانك ارتقاء يافت. در آبان‌ماه ١٣١٨ كه احمد متين دفترى به نخست‌وزيرى تعيين گرديد، پست وزارت ماليه اين كابينه به سرتيپ رضا قلى امير خسروى رئيس بانك ملى ايران داده شد و فرزين در همين تاريخ به رياست بانك ملى تعيين گرديد. وى سال‌ها بعد در شهريور ١٣٢٠ هنگامى كه رياست بانك ملى را عهده‌دار بود به رياست دربار منصوب شد. سرانجام محمد على فرزين در ٢٢ دى ١٣٢٠ ش، درگذشت. (شرح حال رجال ايران، ج ٣، ص ٤٥٠- ٤٤٩، شرح حال وزراى امور خارجه، صص ٢٨١- ٢٨٣؛ يادداشت‌هاى قزوينى، ج ٨، ص ٢١٩؛ رجال و حاكمان كمره و جاپلق، ص ٧٥٢- ٧٥١).

(٣). مراسله وزارت ماليه به وزارت داخله، ١٨/ ٢/ ١٣٠٠، اسناد سازمان ملى ايران، شم ت ٢٩٠٠٠٥٧٣٥.

(٤). مراسله سفارت انگليس به وزارت خارجه، ١٨/ ٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٥١، پ ٥، ص ١٢ و ١٣.