روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ١٥٨
* تصرف محمدآباد و لطفآباد توسط ژاندارمها
نظاميانى كه از مشهد براى دستگيرى زبردست خان به سمت محمدآباد و لطفآباد ٩ اعزام شده بودند امروز توانستند اين دو منطقه را تصرف كنند، ولى زبردست خان توانست به روسيه فرار كند. محمد تقى خان پسيان ضمن اعلام اين خبر به رئيس الوزراء، خواست تا در زمينه توقيف و تسليم زبردست خان با وزيرمختار دولت روسيه مذاكره شود. ١٠
* وارد كردن سكههاى ايرانى ضرب شده در روسيه به آستارا، انزلى و رشت
از آستارا به وزارت فلاحت و تجارت و فوايد عامه گزارش رسيد تعداد زيادى سكه پنج قرانى كه در روسيه ضرب شده در آستارا مشاهده شده است و چند مرتبه نيز روسها براى خريد جنس اين سكهها را وارد كردهاند ١١، همچنين تاكنون مقدار زيادى از اين سكهها براى مصارف قشونى به انزلى و رشت نيز وارد شده است. ١٢
______________________________
(١).
Pierson Dixon to Curzon, ٤١ May ١٢٩١. Fo ١٧٣/ ٧٢٤٦
. (٢). روزنامه ايران، ٢٤/ ٢/ ١٣٠٠، ص ١.
(٣). تقى نبوى ملقب به معزز الدوله، فرزند ابو القاسم نبوى در ١٣٠١ ق، در تهران متولد شد. تحصيلات مقدماتى را در تهران انجام داد و چندى در تبريز و سپس در قفقاز مشغول تحصيل شد و زبان روسى و فرانسه را فراگرفت.
در ١٣١٨ ق، در وزارت امور خارجه استخدام گرديد و عضو غيررسمى در كارگزارى آذربايجان شد. پس از آن كنسول در باطوم و سپس كنسول در عشقآباد گرديد.
ديگر مشاغل وى عبارتند از: كارگزارى خراسان و سيستان، رئيس اداره تحريرات روسيه و ژنرال قنسول قفقاز. تقى نبوى كه در سال ١٣٣٢ ق، لقب معزز الدوله گرفت.
تقى نبوى در ارديبهشت ١٣٠٠ در ترميم كابينه سيد ضياء الدين طباطبائى به جاى محمود جم به وزارت امور خارجه منصوب گرديد و قريب يك ماه وزير امور خارجه بود. پس از سقوط كابينه سيد ضياء الدين، وى به سمت ژنرال قنسول ايران در هندوستان منصوب شد. مدت نسبتا مديدى داراى اين سمت بود، سپس ژنرال قنسول ايران در قفقاز گرديد. آنگاه ژنرال قنسول ايران در بيروت شد. در ١٣٠٩ ش، به سمت وزيرمختار ايران در بغداد تعيين گرديد و تا ١٣١١ در آن سمت بود. در ١٣١٨ ش، به رياست هيئتمديره شركت مختلف شيلات ايران و شوروى برگزيده شد و ساليانى چند در آن سمت استوار بود. در ١٣٢٥ پس از پايان جنگ جهانى دوم، مجددا روابط سياسى ايران با چكسلواكى برقرار گرديد و تقى نبوى با سمت وزيرمختار به پراگ رفت و اين مأموريت، تا شهريور ١٣٢٩ دوام داشت. در ١٣٤٠ ش، در سوئيس درگذشت. (زندگىنامه و شرح حال وزراى امور خارجه، ص ٢١٧).
(٤). اسناد وزارت خارجه فرانسه، مجلد ١٧، ص ١٤٤؛ زندگانى سياسى، اجتماعى سيد ضياء الدين طباطبائى، ص ٢٢٩.
(٥). گزارشهاى كنسولگرى انگليس در مشهد، ص ٦٦.
(٦). قهقهه نام جايى در ولايت طوس و دهى از دهستان ميان ولايت در حومه شهرستان مشهد مىباشد.
(٧). آرتق نام ايستگاهى در مرزهاى سابق ايران و روسيه كه از آب گلريز آبيارى مىشد و اكنون در مرز ايران و تركمنستان واقع است.
(٨). تلگراف حسن كريمى از لطفآباد به وزير خارجه، ٢٥/ ٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٢، پ ٣٥، ص ٣٥.
(٩). منطقه لطفآباد از توابع درهگز بوده و در شمالشرقى درهگز واقع شده است.
(١٠). تلگراف محمد تقى خان پسيان به رئيس الوزراء، ٢٤/ ٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٢، پ ٣٥، ص ٣٠.
(١١). در تاريخ ٢٥/ ٢/ ١٣٠٠، ديويزيون قزاق نيز در نامهاى محرمانه به رئيس كل بانك شاهنشاهى ايران اطلاع داد كه نمايندگان روسيه هنگام ورود به منجيل دو هزار تومان پنج قرانى مسكوك به سكه مظفر الدين شاه همراه داشتند كه آنها را تحويل داده و حواله گرفتند تا در قزوين دريافت دارند.
(اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٢، پ ١٩، ص ٤).
(١٢). گزارش از آستارا به وزير فلاحت و تجارت و فوايد عامه، ٢٤/ ٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٢، پ ١٩، ص ٣.