روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٧٣
[دى ماه ١٣٠٠]
جمعه ١ دى ١٣٠٠/ ٢٣ دسامبر ١٩٢١/ ٢٣ ربيع الثانى ١٣٤٠
* تحصن رؤسا و سركردگان ايل عبد الملكى و كرد و ترك و افغان در سارى
رؤسا و سركردگان ايل عبد الملكى و كرد و ترك و افغان به جهت اقدام رئيس خالصجات سارى، در ضبط املاكى كه از يكصد و پنجاه سال پيش در تصرف آنها بود، در تلگرافخانه سارى متحصن شدند. ١
* آمادگى شركت آمريكايى، براى عمليات عمرانى در ايران
نايبرئيس كمپانى «رولن» آمريكا آمادگى اين شركت را جهت كمك به ايران در زمينه احداث راهآهن، بنادر و عمليات شهرسازى به دولت ايران اعلام كرد. وى آمادگى كمپانى متبوع خود را به گزارش مثبت ميلسپو ٢ از وضعيت اقتصادى ايران منوط كرده بود. ٣
* تلفات تيفوئيد در امينآباد و تبنوبه در فشافويه
براثر بروز بيمارى تيفوئيد در امينآباد ساوجبلاغ چهار نفر در چهار روز گذشته به كام مرگ كشيده شدند. همچنين در نتيجه شيوع بيمارى تبنوبه، در «فشافويه» هم تعدادى تلف شدند.
شيوع اين دو بيمارى مشكلات زيادى براى اهالى آن مناطق به وجود آورده بود. ٤
______________________________
(١). روزنامه ايران، ١/ ١٠/ ١٣٠٠، ص ٢.
(٢). آرتور چستر ميلسپو(Aurthur Chester Millspaugh) روز اول مارس ١٨٨٣ م، در مزرعهاى واقع در ٥ مايلى شهر «آگوستا»(Augusta) در ايالت ميشيگان متولد شد. دوره دبيرستان را در شهر «آگوستا» در سال ١٩٠٢ به پايان رساند. در سال ١٩٠٨ درجه ليسانس از كالج «آليبون»، در سال ١٩١٠ درجه فوقليسانس از دانشگاه ايلى نويز و بالاخره در سال ١٩١٢ درجه دكتراى خود را در رشته «اقتصاد» از دانشگاه معروف «جان هاپكينز» دريافت داشت. بعدا در سال ١٩٣٩ يك درجه دكتراى افتخارى حقوق نيز از طرف دانشگاه ايلى نويز به او اعطا شد.
از سال ١٩١٢ به عنوان استاد علوم سياسى در كالج «ويت من» واشنگتن و از سال ١٩١٧ در سمت دانشيار علوم سياسى دانشگاه «جان هاپكينز» به كار پرداخت. در اواخر سال ١٩١٨ در وزارت خارجه آمريكا استخدام شد و به عنوان مشاور درجه چهارم در امور اقتصادى نفت مشغول به كار گرديد و در همين سمت بود كه براى بار اول در سال ١٩٢٢ به استخدام دولت ايران درآمد.
دكتر ميلسپو روز ٩ سپتامبر ١٩٢١ با «مارىهلن مك كانل» ازدواج كرده بود و موقعى كه در مأموريت اولش در ايران به سر مىبرد از او صاحب پسرى شد كه او را «آبوت»(Abbott) ناميد ولى به علت اينكه تولد او در شميران صورت گرفت، ميلسپو پسرش را به نام تجريش مىخواند.
ميلسپو اندكى پس از پايان دوره نخست خدمت خود در ايران در سال ١٩٢٧ م، از طرف وزارت امور خارجه آمريكا به سمت مشاور كل امور مالى هائيتى منصوب شد. فعاليت وى در هائيتى سه سال ادامه يافت. وى پس از پايان سال ١٩٢٩ م، به آمريكا و فعاليتهاى دانشگاهى بازگشت و در سال ١٩٣٠ به تدريس در دانشگاه و همكارى با مؤسسه پژوهشى طرحهاى علوم اجتماعى واشنگتن پرداخت تا آنكه دوباره در فاصله سالهاى ١٩٤٣ تا ١٩٤٥ به ايران آمد و رياست كل دارايى ايران را به عهده گرفت و همانطور كه اشاره شد درباره مأموريت ثانوى خود در ايران، كتاب آمريكايىها در ايران را نوشت و پس از بازگشت از ايران دوباره به همان شغل سابق در دانشگاه بروكلين مشغول كار شد.
ميلسپو در سال ١٩٤٩ م، بازنشسته شد و در پنج سال آخر زندگى رئيس شوراى نويسندگان (سردبيرى) روزنامه «كالامازوگازت» را به عهده داشت.
دكتر ميلسپو سرانجام پس از ٧٢ سال زندگى عصر روز ٢٤ سپتامبر ١٩٥٥ به علت سكته قلبى درگذشت اما تا صبح روز بعد كسى از مرگ او مطلع نشد، زيرا ميلسپو به تنهايى زندگى مىكرد و پسرش در آن زمان در شهر نيويورك زندگى مىكرد. همسايگان ميلسپو به دليل پخش صداى راديو اتاق او به صورت متوالى در طول شب، كنجكاو شده و در صدد كشف علت اين موضوع برآمدند كه با جسد بىجان ميلسپو سردبير روزنامه شهرشان روبرو شدند. جنازه دكتر ميلسپو در شهر زادگاهش (آگوستا) در ايالت ميشيگان به خاك سپرده شد. (مأموريت آمريكايىها در ايران، ص ٢٠ تا ٢٢).
(٣). اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٢٣، پ ٢.
(٤). روزنامه ايران، ١/ ١٠/ ١٣٠٠، ص ٢.