به دنبال انتشار اعلان حكومت‌نظامى تهران درباره تعطيلى سراها و تجارتخانه‌ها در روزهاى تعطيل، امروز كه روز اول اجراى اين قانون بود، كليه سراها و تجارتخانه‌ها، بازار و حتى در محلات و گذرها و كوچه‌ها نيز دكاكين بسته و تعطيل بودند. اين قانون اتباع خارجى مقيم تهران را نيز شامل مى‌شد. ١٣

[تصوير] قوام السلطنه‌

* تخليه روسيه توسط نظاميان عثمانى‌

عده‌اى از نظاميان مستقر در «شاه تختى» به سمت ماكو ١٤ حركت كردند. قرار بود در روزهاى آينده عثمانى‌ها خاك روسيه را كاملا تخليه نمايند. ١٥

______________________________
(١). گزارش‌هاى كنسولگرى انگليس در مشهد، ص ٤٥.

(٢). روزنامه مهر منير در شهر مشهد به صاحب‌امتيازى و مديرمسئولى محمد اسماعيل منير مازندرانى تأسيس و در سال ١٣٣٩ ق، منتشر شد. (تاريخ جرايد و مجلات ايران، ج ٤، ص ٢٤٣- ٢٤٤).

(٣). روزنامه ايران، ٢١/ ١/ ١٣٠٠، ص ٣.

(٤). همان.

(٥). مراسله وزارت خارجه به سفارت ايران در پاريس، ١١/ ٤/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ١٧، پ ٢، ص ٤٤.

(٦). اسناد وزارت خارجه فرانسه، مجلد ١٧، ص ١٣٠.

(٧). مراسله فرناندپرو از سفارت فرانسه به وزارت خارجه، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٣٨، پ ٦، ص ١١.

(٨). قسمت اعظم ساكنان بندر لنگه در آن زمان از اهل تسنن بودند و محمد رضا خان بستكى نيز، به نقل از اهالى بندر لنگه از متعصبين اهل سنت بود كه به خاطر اختلاف مذهب با شيعيان، آنان را مورد آزار و اذيت قرار مى‌داد. (اسناد ملى ايران، شم ت ٢٩٣٠٠٦٠٤٩).

(٩). بندر لنگه در ساحل خليج‌فارس و در جنوب لار واقع شده است. از شمال به بستك، از شرق به بندرعباس، از غرب به بخش گاوبندى لار و از جنوب به خليج‌فارس محدود است.

(١٠). عريضه اهالى بندر لنگه به سيد ضياء الدين طباطبايى، ١٩/ ١/ ١٣٠٠، اسناد ملى ايران، شم ت ٢٩٣٠٠٦٠٤٩.

(١١). سيد جعفر بحرانى فرزند حجت الاسلام بحرانى بود كه توسط نايب الحكومه بندر لنگه توقيف شد و پس از دو سال زندانى بودن، وفات كرد (اسناد ملى ايران، شم ت ٢٩٣٠٠٦٠٤٩).

(١٢). مراسله سيد جعفر بحرانى به رياست وزرا، ١٩/ ١/ ١٣٠٠، اسناد ملى ايران، شم ت ٢٩٣٠٠٦٠٤٩.

(١٣). روزنامه ايران، ٢١/ ١/ ١٣٠٠، ص ١.

(١٤). ماكو در ٩٠٩ كيلومترى شمال‌غربى تهران و ٢٧٥ كيلومترى شمال‌غربى اروميه واقع شده و آب و هوايى كوهستانى دارد.

(١٥). روزنامه ايران، ٢١/ ١/ ١٣٠٠، ص ٢.