قوام السلطنه در تلگرافى كه براى حسين علاء مخابره نمود به وى اطلاع داد، سفارت بلژيك امتياز راه‌آهن در ايالات آذربايجان، خمسه، گيلان، مازندران، تهران، استرآباد و خراسان را براى يك كمپانى بلژيكى درخواست نموده است. بلژيكى‌ها اعلام كردند قصد دارند راه‌آهن را از تبريز، اردبيل، استرآباد و مشهد تا سرحدات شرقى امتداد بدهند. بلژيكى‌ها خواهان دريافت امتياز معادن در حومه راه‌هاى مذكور و امتياز جنگل‌ها در شمال كشور بودند.

متنفذين مجلس با اين پيشنهاد موافق بودند ولى هنوز به طور رسمى به مجلس اعلام نشده بود. قوام السلطنه معتقد بود، اين احتمال وجود دارد كه اعطاى اين امتياز به بلژيكى‌ها باعث تشويق كمپانى استاندارد اويل و تسهيل در واگذارى امتياز نفت شمال شود. ٧

______________________________
(١). ساوجبلاغ مكرى كه به صورت اختصار به آن ساوجبلاغ گفته مى‌شود نام قبلى شهرستان مهاباد است. نام ساوجبلاغ طبق مصوبه فرهنگستان در مورخه ١٦/ ١١/ ١٣١٤ ش، به مهاباد تغيير نام يافت.

اين شهرستان جزو استان چهارم (آذربايجان غربى فعلى) و با مركزيت (اروميه- رضائيه) بود بخش‌هاى تابعه آن شامل: بوكان، سردشت، بانه، سقز، شاهين‌دژ و تكاب بود. اين شهرستان از طرف شمال به درياچه اروميه (رضائيه) و دهستان‌هاى شهرستان نقده، از جنوب به بانه، از شرق به شاهين‌دژ و مياندوآب و از غرب به مرز ايران و عراق محدود و داراى آب و هواى متغير است، بدين‌ترتيب كه قسمت‌هاى كوهستانى آن سردسير و ييلاق است و قسمت جنگلى آن داراى تابستان‌هاى گرم است.

علت تشابه اسمى آن با ساوجبلاغ (هشتگرد) استان تهران به اين جهت است كه طايفه افشارى‌هاى ساوجبلاغ تهران در زمان صفويه و بعد از آن در اروميه و ساوجبلاغ مكرى (مهاباد) به‌طور ايلى و كوچ زمستانى و تابستانى مى‌زيسته و به دامپرورى مشغول بوده‌اند، تا اينكه آقا محمد خان قاجار براى اينكه تجمع عده زيادى از آنها در يك‌جا مايه دردسر نشود، تعدادى از آنها را از اروميه كوچانده و در مغرب تهران براى آنها محل و مرتع معين كرد، و شايد به همين علت نام اين منطقه از غرب تهران به نام ساوجبلاغ مشهور و نامگذارى شده است. (روزنامه اطلاعات ١٦/ ١١/ ١٣١٤؛ شرح زندگى من، ج ٣، ص ٥٠٦؛ تاريخ، فرهنگ و ادب مكريان بوكان، ص ١٨٥ و ١٩٩).

(٢). جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارش‌هاى سفارت انگليس، ص ١١٢.

(٣). ميرزا ابو القاسم مهام الملك در سال ١٢٩٠ ق، متولد شد و در تبريز و اسلامبول درس خواند و در سال ١٣١٧ ق، با اشتغال در سفارت اسلامبول، به خدمت وزارت خارجه درآمد. در ١٣٢٥ ق، به كارگزارى انزلى و در ١٣٣٢ به كارگزارى كرمان منصوب گشت (رجال وزارت خارجه، ص ١٣٠).

(٤). گزارش‌هاى كنسولگرى انگليس در مشهد، ص ١٨٧.

(٥). همان.

(٦). روزنامه ايران، ٦/ ١٠/ ١٣٠٠، ص ٢.

(٧). نفت شمال، ص ٥٣.