پس از مدتى وقفه در سال ١٣٠٦ ش، انحصار صيد ماهى در درياى خزر به شوروى واگذار گرديد، در سال ١٣٣١ ش، صنايع ماهيگيرى ايران در سواحل درياى خزر ملى اعلام شد. (تاريخ ده هزار ساله ايران از افشاريه تا قاجاريه، ج ٤، ص ٢٢٦- ٢٢٩؛ تركمن‌هاى ايران، ص ٨٣- ٨٤).

______________________________
(٣). از آنجا كه برخى اسناد مربوط به منافع دولت ايران در بين پرونده‌هاى مذكور وجود داشت، سفارت شوروى از وزارت خارجه خواسته بود تا نماينده خود را براى نظارت در اين‌باره به سفارت اعزام نمايند (اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٦٤، پ ٢، ص ٦٥).

(٤). مراسله سفارت شوروى به وزارت خارجه، ١٧/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٦٤، پ ٢، ص ٧٦.

(٥). در پى اين اقدام قيمت برنج و محصولات غذايى كاهش يافت (ايران، ٢١/ ١٢/ ١٢٩٩، ص ١).

(٦). روزنامه ايران، ٢٠/ ١٢/ ١٢٩٩، ص ١.

(٧). كنسول‌هاى افتخارى قبل از كنسول‌هاى حرفه‌اى در صحنه بين الملل ظاهر شدند. كنسول‌ها در آغاز و از قديم انتخابى و افتخارى بودند و قبل از آنكه دولت‌ها به وجود آيند، كنسول‌هاى افتخارى پيدا شدند كه منافع بازرگانان و افراد خارجى را حفظ مى‌نمودند و در اختلافاتشان قضاوت مى‌كردند. اين كنسول‌ها بيشتر اهل محل و يا از اهالى سرزمين‌هاى ديگر بودند و از ميان خارجيان هموطن ولى مقيم محل انتخاب مى‌شدند. پس از پيدايش دولت‌ها در صحنه بين المللى كه سيستم كنسول‌هاى حرفه‌اى معمول گرديد از تعداد كنسول‌هاى افتخارى كاسته گرديد. (جهت اطلاع بيشتر ر. ك: حقوق كنسولى، ص ١٨٣- ١٩٣).

(٨). نامه ك. ج. آستين به وزارت خارجه، اسناد وزارت خارجه، ١٩/ ١٢/ ١٣٠٠، س ١٣٠٠، ك ٢٢، پ ١.

(٩). مراسله يكى از خوانين بختيارى به رضا خان، ١٩/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد ملى ايران، شم ت ٢٩٣٠٠١٤٧٩.

(١٠). تلگراف كارگزارى اصفهان به وزارت خارجه، ١٩/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٩، پ ٧، ص ١١.

(١١). تلگراف ركن الوزاره از كارگزارى بارفروش به وزارت خارجه، ٢٠/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٧، پ ٢١، ص ٣.

(١٢). روزنامه ايران، ١٩/ ١٢/ ١٢٩٩، ص ٢.

(١٣). محمره نام سابق شهر خرمشهر مى‌باشد.

(١٤). تلگراف وزارت خارجه به كارگزارى بنادر جنوب، ١٩/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٩، پ ١١، ص ٩١.

(١٥). اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٩، پ ١١، ص ٩١.

(١٦). همان، ص ١.

(١٧). روزنامه ايران، ٢٠/ ١٢/ ١٢٩٩، ص ٢.

(١٨). همان، ٢٠/ ١٢/ ١٢٩٩، ص ١.