فرمانده دو واحد نظامى روسيه شامل پانصد نفر كه روز گذشته در ساحل انزلى پياده شدند، با محمد مهدى خان، و مير محمد على خان و اسماعيل خان‌ ١ نمايندگان ميرزا كوچك خان به مذاكره پرداختند. ٢

* اعلان اداره ماليه براى خريد غله از مردم‌

امروز اداره ماليه برحسب دستور هيئت دولت اعلانى را منتشر كرد. در اين اعلان آمده است: عموم ملاكين و رعاياى مناطق اطراف تهران، محصولاتى را كه اضافه بر مصرف خود دارند بايد تا آخر آبان‌ماه سال جارى به قيمتى كه دولت تعيين و اعلام كرده به اداره غله دولتى بفروشند و قيمت آن را به صورت نقدى دريافت كنند و چنانچه از ابتداى آذرماه، رعايا اضافه بر مصارف شخصى محصولى را احتكار كرده باشند، مأمورين دولتى موظفند به ازاى هرخروار از مقدار محصول احتكار شده، ماهى دو تومان دريافت كنند و در صورت لزوم محصول احتكار شده نيز از آنها خريدارى خواهد شد. ٣

* تحصن اهالى روستاهاى تكو در دره‌جز

رعاياى روستاهاى «تكو» كه از تعديات رئيس و مباشرين ماليه دره‌جز دست از كار كشيده بودند، براى تظلم به دره‌جز آمدند، اما نظاميان آنان را متفرق كرده و عده‌اى را نيز، به نظميه بردند. چون منصور الملك حاكم دره‌جز امروز به لطف‌آباد آمده بود، جمعى از اهالى به كارگزارى پناه بردند.

در اين ميان، سلطان مير علينقى خان، رئيس نظميه. و رئيس ماليه نيز، به كارگزارى آمدند. اهالى شكايت خود را نوشته به كارگزارى ارائه داده و اظهار داشتند: حاضر به پرداخت ماليات‌هاى معمول و مرسوم هستند، اما ماليات‌هاى جديد برخلاف معمول مطالبه مى‌شود و محصولاتشان نيز توقيف شده است. ٤

* ورود متولى‌باشى جديد به مشهد

سيد مرتضى قلى خان براى تصدى مقام متولى‌باشى از تهران وارد مشهد شد. به مرتضى قلى خان اجازه داده شد در اقامتگاه رسمى خود يعنى دار التوليه سكونت كند، زيرا شاه قبلا به وسيله تلگراف اطلاع داده بود كه اقدس السلطنه عمه وى و عيال ظهير الاسلام‌ ٥ از اقامت متولى‌باشى‌ ٦ جديد در دار التوليه راضى نيست. ٧

______________________________
(١). منظور از اسماعيل خان، اسماعيل جنگلى خواهرزاده ميرزا كوچك خان جنگلى مى‌باشد. (م).

(٢). جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارش‌هاى سفارت انگليس، ص ١٨.

(٣). روزنامه ايران، ١٢/ ٤/ ١٣٠٠، ص ١.

(٤). تلگراف كارگزار دره‌جز به وزير خارجه، ١٢/ ٤/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٢، پ ٩، ص ٧١.

(٥). محمد جواد ظهير الاسلام متولى‌باشى آستانه در روز يازدهم ژوئن از طرف شاه به تهران فراخوانده شده بود ولى رفتن او به تهران با مشكلاتى مواجه گرديد. (ر. ك: گزارش‌هاى كنسولگرى انگليس در مشهد، ص ٨٤).

(٦). در اواخر هفته دستور رسيد كه اقدس السلطنه با احترام تمام و آسايش كامل به تهران حركت داده شود. ظهير الاسلام شوهر اقدس السلطنه نيز، از سمت خود استعفا داد. (ر. ك: گزارش‌هاى كنسولگرى انگليس در مشهد. ص ٩١).

(٧). گزارش‌هاى كنسولگرى انگليس در مشهد، ص ٩١.